Preek 7e zondag na Pasen (jaar B). Hand. 1, 15-26. “En het lot viel op Matthias”

Toeval of niet, maar de feestdag van de heilige Matthias, wiens uitverkiezing tot apostel wij vandaag lezen in het boek Handelingen, vieren wij morgen op 14 mei. Daarom wil ik het over hem hebben in deze preek, hoewel dat niet eenvoudig is, want buiten zijn verkiezing tot apostel staat er in het Nieuwe Testament niets over hem vermeld.

Judas Iskariot, de apostel die Jezus had verraden, heeft zichzelf na zijn verraad verhangen (Mat. 27, 5). Van de oorspronkelijke twaalf apostelen zijn er nu dus nog maar elf over. Men hecht grote waarde aan het feit dat Jezus twaalf leerlingen had. Het is een verwijzing naar de twaalf stammen van Israël. Zoals de twaalf leerlingen rond Jezus zijn verenigd, zo moeten de twaalf stammen worden verenigd rond de Messias. De lege plek van Judas moet dus worden opgevuld. Alvorens de apostelen een keuze maken, stellen ze eerst een tweetal voorwaarden op, waaraan de kandidaat moet voldoen: (1) Hij moet één van de mannen zijn die tot het gezelschap behoorden in de tijd dat Jezus onder hen was. Hij moet Jezus dus persoonlijk hebben gekend en gehoord; (2) De kandidaat moet getuige zijn geweest van de verrijzenis van Jezus. Dat laatste is belangrijk, want de verrijzenis is dé centrale boodschap die de apostelen verkondigen. Op basis van deze voorwaarden worden twee mannen geselecteerd: Jozef Barsabbas en Matthias. 

De apostelen kiezen niet door handopsteking of door de naam van hun voorkeur op een papiertje te schrijven (zoals bij een pausverkiezing), maar door loting. Verkiezing door loting was een gangbare methode in het Oude Testament (zie bijvoorbeeld Lev. 16, 8 of Num. 26, 55). Loting is in de Bijbel geen beslissing door toeval of een soort kansspel, maar een beslissing door God, want God bepaalt waar het lot op valt. En zo wordt dus Matthias gekozen tot apostel en is de groep van apostelen weer aangevuld tot twaalf. 

Echter, alvorens de apostelen het lot laten beslissen, gaan zij eerst met elkaar in gebed. Ga eens bij uzelf na: hoe vaak gaat u in gebed alvorens u een beslissing neemt of een bepaalde taak aanvaardt? Of dit nu is voor de kerk, je werk, je studie, je gezin, enz. Pastoor Tjeerd en ik vragen regelmatig aan parochianen of zij op vrijwillige basis in de parochie een taak of verantwoordelijkheid op zich willen nemen. Men vraagt dan altijd even bedenktijd. Zelden horen we daarna: “Ik heb gebeden en besloten om…”. Veel vaker horen we: “Ik heb in mijn agenda gekeken en besloten om…”. Ik begrijp dat je in je agenda kijkt, want tijd is schaars en daardoor kostbaar. Maar wordt God zo niet een secondaire voorwaarde in plaats van het fundament op basis waarvan je beslist of een keuze maakt? 

De keuze valt op Matthias en, zo staat er droogjes, “hij werd toegevoegd aan de groep van elf apostelen” (v. 26). Van een reactie van Matthias op zijn uitverkiezing wordt niets gezegd. Hij aanvaardt het gelaten, zo lijkt het, als iets vanzelfsprekends. Geen keuze-stress, geen agenda-beheer, geen time-management. Matthias gaat aan het werk en we horen niets meer over hem. Geen updates op facebook of instagram. Blijkbaar is dat niet nodig. Het is ook niet belangrijk. Wat telt is dat God hem heeft gekend en dat hij met vreugde zijn Heer heeft gediend. In dat opzicht is Matthias voor ons allen een voorbeeld: hij weet dat hij de steun en het vertrouwen heeft van God en dat is voor hem voldoende. 

Wat in het boek Handelingen op de verkiezing van Matthias volgt is het Pinksterverhaal, de uitstorting van de Heilige Geest. Dat is het hoogfeest dat wij volgende week vieren en waarmee wij de Paastijd afsluiten. Dan blazen wij de Paaskaars uit. Dat betekent niet dat het Licht van Christus gedoofd is. Integendeel, het vuur van de Geest brandt voort in ons! Moge wij zo Gods aanwezigheid in ons leven ervaren: als ware het Gods uitverkiezing van ieder van ons. God schenkt ons, net als bij Matthias, kracht en vertrouwen om licht en zout te zijn in deze wereld. Wellicht bent u, net als Matthias, geen persoon die steeds op de voorgrond treedt en bent u, net als Matthias, voor veel mensen een onbekende of bent u niet zichtbaar op social media. Wat dan nog? Wat telt is dat u, net als Matthias, met vreugde uw Heer dient, in de wetenschap dat Hij u kent en vertrouwt. Bid daarom eens wat vaker wanneer u een belangrijke beslissing neemt, wanneer u een moeilijke keuze moet maken of een taak aanvaardt. Het zal u helpen. Door Christus, onze Heer. Amen.

Diaken Franck Baggen

scroll back to top