MENU
< TERUG

ACTUEEL

Preek 26e zondag in jaar A. Mat. 21, 28-32. Wat je ook zegt, het gaat om wat je doet.

27 september 2020

Kun je de Duitsers van nu verantwoordelijk houden voor de wandaden van de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog? Deze vraag zet ons in de rompstand van hoofdstuk 18 van de profeet Ezechiël, waaruit we vandaag lezen. Aan het begin van dit hoofdstuk staat een treffend spreekwoord: “De vaders hebben zure druiven gegeten en de tanden van de kinderen zijn er stroef van” (Ez. 18, 2). Dat wil zeggen: de oudere generatie heeft kwaad gedaan en de jongere generatie moet daarvoor boeten. Ezechiël betoogt dat je een jongere generatie niet verantwoordelijk kunt houden voor de misdaden van een oudere generatie. De profeet leert dat er zoiets is als individuele verantwoordelijkheid. Voor ons in deze tijd is dat volstrekt normaal, maar voor die tijd iets nieuws. Toen werd de mens niet als individu gezien, maar als onderdeel van een groter geheel: van een stam of een volk.

God oordeelt ons als individu. En dat is goed nieuws, zegt Ezechiël. Er is dan namelijk altijd bekering mogelijk is! Als God alleen naar het Volk als geheel zou kijken en het Volk als geheel zou oordelen, dan kun je als individu nog zó je best doen om een rechtvaardig mens te zijn; als de groep slecht is, dan ben jij dat ook. Gelukkig zit ons geloof zo niet in elkaar. Ezechiël koppelt het individu los van de groep als het gaat om verantwoording afleggen tegenover God: “Als de boosdoener zich van zijn boze daden afkeert en gaat handelen naar rechtschapenheid en deugd, dan zal hij in leven blijven” (Ez. 18, 27).

God kent ons persoonlijk en ieder van ons heeft een persoonlijke relatie met Hem. Natuurlijk, de groep als geheel is belangrijk. We komen regelmatig samen om het geloof met elkaar te delen en te vieren, om God te danken en te loven en om elkaar te steunen en te bemoedigen. Daarom bidden we samen het Onze Vader. Maar als het op de geloofsbelijdenis aankomt, dan wordt het persoonlijk: Ik geloof! De geloofsbelijdenis leg je als het ware persoonlijk af tegenover God, alsof je 1-op-1 tegenover Hem staat. Hoe goed of slecht de Kerk ook is en is geweest, het komt uiteindelijk op jouw aandeel daarin aan.

Jezus geeft daarvan een mooi voorbeeld in het evangelie vandaag. Twee zonen krijgen van hun vader de opdracht te gaan werken in zijn wijngaard. De één zegt ja en gaat niet en de ander zegt nee en gaat toch. Een eenvoudige parabel, maar met een enorme diepgang. Lees deze parabel alsof je zelf een van de zonen bent. God geeft ieder van ons een taak of een opdracht. Dat geldt voor ieder mens, want ieder mens is geroepen. Wat doe je? Zeg je ja tegen Gods roepstem, maar doe je niets? Of zeg je nee, maar krijg je spijt en ga je alsnog? Dit gaat om wie je ten diepste bent. God spreekt ons aan in het diepst van ons geweten. Zijn opdracht is niet één of ander project, maar bepaalt wie je als mens bent. Het gaat om je persoonlijke roeping, dat jou richting geeft in dit leven.

Laten we eens naar de zoon kijken die aanvankelijk nee zei, maar toch ging werken. Nee zeggen tegen God is geen oppervlakkig ‘ik heb er nu even geen zin in’, maar is een afwijzing die je raakt in het diepst van je geweten. Je zegt immers nee tegen de bron van en de grond onder je bestaan. Ten diepste nee zeggen tegen God leidt uiteindelijk tot zonde, tot een geestelijk en soms ook lichamelijk doodlopende weg. De hoopvolle boodschap van Ezechiël is dat hoe groot of hoe diep of hoe breed je ‘nee’ tegen God ook is, er is altijd bekering mogelijk! Er is altijd een weg terug. Dat is wat Jezus bedoelt met “Tollenaars en ontuchtige vrouwen gaan eerder dan gij het Rijk Gods binnen”. Dieper dan een tollenaar of een ontuchtige vrouw kon je in die tijd niet vallen. Toch kwamen zij tot inkeer en vonden leven bij God. Vele heiligen in onze traditie zijn daar ook een voorbeeld van. Heiligen zijn geen lieve doetjes, maar mannen en vrouwen die geschuurd en gebotst hebben met het leven. Vele heiligen zeiden aanvankelijk nee tegen God, maar kwamen later tot inzicht en ommekeer. We zeggen daarom: elke heilige heeft een verleden en elke zondaar heeft een toekomst!

Met dezelfde bril kun je ook kijken naar de zoon die ja zei, maar niet ging. Ik moest denken aan een uitspraak van Winston Churchill: “Luister niet naar wat iemand zegt, maar kijk naar wat iemand doet.” Prachtige uitspraak. Dit vat alles samen. Iemand kan je nog zoveel moois zeggen en beloven, kijk eerst maar eens naar wat die persoon daadwerkelijk doet. Zo kun je ook naar jezelf kijken. Wat doe je als God je vraagt voor een taak in zijn wijngaard? Zeg je ‘ja’ en doe je niets? Of zeg je ‘nee’, maar voel je het knagen diep in je geweten, zodat je spijt krijgt, je bekeert en alsnog gaat? God luistert naar wat wij zeggen, maar Hij kijkt vooral naar wat wij doen. Daarvoor houdt Hij je verantwoordelijk. Moge zijn Geest ons inspireren en prikkelen tot het doen van het goede. Door Christus, onze Heer. Amen.

Diaken Franck Baggen

Preek 30e zondag in het jaar A. Mat. 22, 34-40. Liefhebben wie God liefheeft.
25 oktober 2020
Preek 29e zondag in jaar A. Mat. 22, 15-21. Geef God wat God toekomt.
18 oktober 2020
Preek 27e zondag in jaar A. Mat. 21, 33-43. De vruchten van de wijngaard.
5 oktober 2020
Preek 25e zondag in jaar A. Mat. 20, 1-16. De werkers in de wijngaard.
20 september 2020
Preek 23e zondag in jaar A. Mat. 18, 15-20. Het principe van subsidiariteit.
6 september 2020
Preek 22e zondag in jaar A. Mat. 16, 21-27. De wereld infiltreren met Gods liefde.
30 augustus 2020
laad meer artikelen artikelen aan het laden geen nieuwe artikelen