MENU
< TERUG

ACTUEEL

Preek hoogfeest Maria Tenhemelopneming. Over de waardigheid van de mens.

15 augustus 2021

Het christelijke geloof heeft de menselijke waardigheid hoog in het vaandel. Als gedoopte ben je beelddrager van God, drager van het ‘imago Dei’. Door het doopsel zijn wij in liefde door God als zijn erfgenaam aangenomen. Om het met de woorden van de vader uit de gelijkenis van de verloren zoon te zeggen: “Alles wat van Mij is, is ook van jou” (Luc. 15, 31). We zijn in de hemel in Christus gezegend met elke geestelijke zegen (Ef. 1, 3).

Deze waardigheid is in de loop van de geschiedenis vele malen ernstig geschonden door oorlog, verdrukking en genocide. Als reactie hierop stelden de Verenigde Naties in 1948 de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens op. De kerkelijke variant daarvan, zou je kunnen zeggen, volgde twee jaar later in 1950, met het dogma van de Tenhemelopneming van Maria. Hoewel het dogma Maria centraal stelt, bevestigt de Kerk hiermee de waardigheid van elke mens. In het verleden werden dogma’s uitgevaardigd als reactie van de Kerk op bepaalde dwaalleren of ketterijen die het christelijke geloof ondermijnen. Met het dogma van Maria Tenhemelopneming reageert de Kerk niet op een dwaalleer of ketterij tegen het geloof, maar op de ketterij die de menselijke waardigheid ondermijnt, de ketterij van oorlog en geweld! Na twee verwoestende wereldoorlogen werd door middel van dit dogma de goddelijke oorsprong én bestemming van de mens krachtig verankerd. Dat was een boodschap die de wereld toen, maar ook nu hard nodig heeft!

Vanaf het moment dat Jezus werd verwekt in de schoot van Maria was de relatie tussen hen beide uniek, zoals dat in feite geldt voor elke moeder en haar kind. Het leven van Maria is ten diepste verstrengeld met haar Zoon. Zoals Maria deelde in het leven en lijden van haar Zoon op aarde, zo deelt zij ook in zijn hemelse glorie. In haar zien we een begenadigde vrouw die de bestemming heeft bereikt die haar door God is beloofd. We zien in haar het grote plan van God in vervulling gaan: Jezus is uit de dood opgestaan en in dat nieuwe leven vergezellen allen die in Hem geloven, Maria als eerste. De apostel Paulus zegt: “Zoals allen sterven in Adam, zo zullen ook allen herleven in Christus, maar ieder in zijn eigen rangorde: als eerste en voornaamste Christus, vervolgens bij zijn komst, zij die Christus toebehoren” (1 Kor. 15, 22-23). Van ‘allen die Christus toebehoren’ bekleedt Maria de eerste plaats als eerste leerling én moeder van de Heer. Zodoende deelt zij als eerste in de opstanding van haar Zoon naar ziel en lichaam. We zeggen ‘ziel en lichaam’, omdat we geen aanhangers van Plato of dualisten zijn, die de mens zien als een ziel in een lichamelijk omhulsel (een opvatting die nog wel eens ons geloof wil binnensijpelen). De mens is Bijbels gezien één en ongedeeld.

Het dogma van de tenhemelopneming van Maria wordt dus niet alleen begrepen als een persoonlijk voorrecht voor haar, maar als een teken van hoop voor ieder van ons. Waar zij is gegaan, daar hopen we haar te volgen. Haar tenhemelopneming herinnert ons eraan dat het steeds Gods verlangen is dat we voor altijd met Hem zijn. Jezus is de Emmanuel, God-met-ons. Dit met-ons-zijn beperkt zich niet alleen tot ons aardse bestaan. Augustinus zei: we zijn naar God toe geschapen. Dat betekent dat we in geloof altijd met Hem zullen zijn. Jezus zelf sprak dit verlangen uit toen hij bad: “Vader, Ik wil dat zij die Gij Mij gegeven hebt met Mij mogen zijn waar Ik ben” (Joh. 17, 24). God is een Vader die van zijn kinderen houdt en die niet wilt dat wij verloren zijn, maar dat wij voor altijd bij en met Hem zijn.

Zoals gezegd, de tenhemelopneming van Maria gaat over de waardigheid van iedere mens, ziel zowel als lichaam. We mogen die waardigheid dus nooit uit het oog verliezen. We moeten onszelf er steeds weer aan herinneren dat die waardigheid door God gegeven is. Niets verschaft ons het recht die waardigheid te schenden! Waar mensenrechten en de menselijke waardigheid worden geschonken, daar wordt een ernstige en godslasterende ketterij begaan. Maria’s tenhemelopneming is een teken dat elk aspect van ons leven, en niet slechts onderdelen daarvan, door God is aangeraakt. Maria heeft dit tot in haar baarmoeder, het meest intieme van een vrouw, ervaren. De verlossing die Christus heeft bewerkstelligd, betreft ons hele bestaan. En daarmee wordt alles bedoeld wat je tot mens maakt: je verleden, je heden, je toekomst, je lichaam, je gezondheid, je geest, je wil, je emoties, je seksualiteit, je herinneringen, je verlangens, enzovoort. Heel ons bestaan is door God in Christus aangeraakt en dat opent nu reeds de hemel voor ons.

Maria's Tenhemelopneming is een hemelse blik in de toekomst. Het spoort ons aan om onze waardigheid en die van onze medemens te eerbiedigen, onder alle omstandigheden. Dit dogma wil een inspiratie zijn om de mensenrechten te beschermen en de menselijke waardigheid te verdedigen. Op voorspraak van Maria, door Christus, onze Heer. Amen.

Diaken Franck Baggen

Preek 24e zondag. Jac. 2, 14-18. Geloof zonder daden is dood.
12 september 2021
Preek 23e zondag. Marc. 7, 31-37. Geestelijk horen en spreken.
5 september 2021
Preek 21e zondag. Joz. 24, 1-17: “Wij dienen de Heer”
22 augustus 2021
Preek 19e zondag. 1 Kon. 19, 4-8. Elia en het brood van de engel.
8 augustus 2021
Preek 18e zondag. Ex. 16, 2-15. De vleespotten van Egypte.
1 augustus 2021
Preek 17e zondag. Joh. 6, 1-15. De Jezus van de eucharistie.
25 juli 2021
laad meer artikelen artikelen aan het laden geen nieuwe artikelen