MENU
< TERUG

ACTUEEL

Preek 18e zondag in jaar C. Pred. 2, 21-23. Alles is ijdelheid.

30 juli 2022

De lezingen van vandaag raken een diep verankerde wijsheid in het joodse en christelijke geloof: de noodzaak om jezelf te onthechten van aardse goederen. Ik zeg er meteen bij dat deze wijsheid niet betekent dat je al je aardse goederen bij de kringloop moet brengen. Deze wijsheid is niet dualistisch, dat wil zeggen: of-of, het één of het ander. Onthechting heeft niets te maken met verachting van het materiële of het lichamelijke. We kunnen en mogen zeker genieten van al het mooie en goede van deze aarde. Echter, raak er niet aan verknocht. Zoek er je hiel niet in. Doe je dat wel, dan kom je geestelijk in de knauw.

We horen vandaag de bekende woorden van Prediker: alles is ijdelheid. Deze Prediker wordt door sommige Bijbelkenners geïdentificeerd met de wijze koning Salomo, die op het einde van zijn leven terugkijkt. Met alles wat Salomo had in zijn leven – wijsheid, rijkdom, macht, aanzien, enzovoort – komt hij tot de conclusie: het is allemaal ijdelheid. Het Hebreeuwse woord voor ijdelheid is hèbbèl. Dat klinkt een beetje als ‘bubbel’. Bubbels of zeepbellen zijn prachtig als ze zo door de lucht zweven, maar ze bestaan slechts voor korte duur en spatten dan uiteen. Dat is een beetje wat Prediker bedoelt met alle aardse zaken: ze zijn prachtig, maar het zijn slechts bubbels. Het is weg voor je het weet.

Prediker zegt: “Er zijn mensen die zich aftobben en inspannen met wijsheid en kennis van zaken, maar wat ze verdienen, moeten ze afgeven aan anderen die zich niet inspannen.” (Pred. 1, 21). Hoe actueel! Je hoort dit vaak bij familiebedrijven. De grootouders hebben het bedrijf opgericht, de ouders hebben het groot gemaakt en de kinderen verkwanselen het. Een erfenis, waar voorgaande generaties hard voor gewerkt hebben, kan met één generatie te gronde worden gericht. Ik heb het zelf ook eens gehoord. Iemand keek met trots terug op wat hij met hard werken had opgebouwd en zijn kinderen maken er een potje van. “Al dat harde werken is voor niets geweest!”. Zo is Prediker nog steeds actueel.

Kijk met deze bril nu eens naar het evangelie van vandaag (Luc. 12, 13-21). De vraag die Jezus wordt gesteld – “Zeg aan mijn broer dat hij de erfenis met mij deelt!” – wordt nog steeds gesteld in de kantoren van advocaten en in rechtszaken. Erfenissen verdelen is een heikele aangelegenheid. Het kan families verscheuren. Jezus waarschuwt: geen enkel bezit, al is het nog zo overvloedig, kan je leven veiligstellen. Jezus zegt niet dat je al je bezittingen moet verachten (nogmaals: niet dualistisch denken)! Wat Hij zegt is dat je rijkdom en bezit niet tot het fundament van je leven moet maken. Dit uitgangspunt gaat in tegen de heersende opvatting, toen én nu, die zegt dat je leven draait om bezit, om status, om macht, om lust, om uiterlijkheid, om zien en gezien worden, om materiële rijkdom. Je komt het voortdurend tegen op sociale media. Veel jongeren worden er dagelijks aan blootgesteld. Er is niets zo vergankelijk als al die zaken. Zoals gezegd: het zijn bubbels. Prachtig zolang het er is, maar het kan met één tegenslag verdwenen zijn. Dit klinkt mistroostig, maar zo is het niet bedoeld. Laat al je inspanningen om iets moois van je leven te maken alsjeblieft niet los. Je mag zeker genieten van wat je hebt, maar raak er niet aan verknocht, alsof het het absolute centrum is van je leven. Zoek er je heil en zekerheid niet in. Waardeer het, geniet ervan, maar laat het ook weer los. Dat voorkomt grote teleurstellingen.

Jezus licht dit toe met een gelijkenis. Een rijke man zoekt naar manieren om zijn rijkdom, en dus zijn leven, veilig te stellen. Hij besluit een nog grotere schuur te bouwen voor alles wat hij bezit, een nog grotere kluis voor zijn rijkdom, een nog grotere belegging voor zijn vermogen. Ga eens bij jezelf na wat er in je ‘graanschuur’ zit. Waarop heb je je leven gegrondvest? Wat is je aardse rijkdom? Wat als dat op elk moment uiteen kan spatten? Wat als je er zelf plotseling niet meer bent? Om het godsdienstig te duiden: Wat als je elk moment voor God mag verschijnen? Wat ga je Hem laten zien? De enorme schuur die je hebt aangelegd voor al je rijkdom, je eer, je trots, je aanzien? De schuur staat symbool voor wat je belangrijk vindt, de aardse trots waarop je je leven hebt gegrondvest. “Kijk Heer, dit is waar het in mijn leven om ging!”. Jezus zegt ons dat God, die hemel en aarde gemaakt heeft, daarvan niet zo onder de indruk is.

De apostel Paulus zegt daarom in de tweede lezing: “Zint op het hemelse, niet op het aardse” (Kol. 3, 2). Waar het om gaat is: Waarmee heb je je ‘hemelse graanschuur’ gevuld? Moge dat zaken zijn als liefde, barmhartigheid, vergevingsgezindheid, trouw, gerechtigheid, enzovoort. Hoeveel zit daarvan in je ‘graanschuur’? Dit soort zaken zijn hemelse schatten, ze zijn niet vergankelijk zoals geld, macht, lust of eer, omdat ze gegrondvest zijn in God, die eeuwig is. Iemand zei eens: Wat je meeneemt naar de hemel is wat je op aarde hebt weggegeven. Een doordenker! Door Christus, onze Heer. Amen.

Diaken Franck Baggen

Preek 20e zondag. Luc. 12, 49-53. De 'niet-begrepen' liefde.
14 augustus 2022
Preek 19e zondag. Hebr. 11, 1-19. Vaste grond van wat wij hopen.
10 augustus 2022
Preek 17e zondag. Gen. 18, 20-32. Volharding in gebed.
24 juli 2022
Preek 16e zondag. Luc. 10, 38-42. Vanuit het ene naar het vele.
17 juli 2022
Preek 15e zondag. Luc. 10, 25-37. De barmhartige Samaritaan.
11 juli 2022
Preek 14e zondag. Luc. 10, 1-20. Twee en zeventig leerlingen
8 juli 2022
laad meer artikelen artikelen aan het laden geen nieuwe artikelen