MENU
< TERUG

ACTUEEL

Preek 21e zondag in jaar A. Rom. 11, 33-36. Hoe ondoorgrondelijk zijn uw wegen.

23 augustus 2020

Een paar weken terug preekte ik over de Romeinenbrief van Paulus. Dat wil ik nu ook weer doen, want het is een brief met een enorme geestelijke diepgang. We lezen het slot van hoofdstuk 11. Hier sluit Paulus een gedeelte af daarin hij nadenkt over het Volk Israël en over Christus en hoe beide zich tot elkaar verhouden. Paulus was gepokt en gemazeld in het joodse geloof en de joodse traditie. Het heil van het joodse Volk gaat hem ter harte en wel zozeer dat hij zich aanvankelijk verzette tegen de volgelingen van Jezus. Maar dan krijgt hij plots te maken met een openbaring van Jezus op zijn weg naar Damascus. Alles waarvoor hij stond en waarin hij geloofde moet hij opnieuw overdenken. Israël is Gods uitverkoren Volk, aan wie God zijn heil heeft beloofd. Zelfs nu God zich ten volle in Christus heeft geopenbaard is dit Volk nog steeds niet tot geloof in dat heil gekomen, en dat terwijl de heidenen dat wel doen. Is de rol van Israël uitgespeeld? Hoe zit dat?

Deze en andere vragen overdenkt Paulus in hoofdstuk 9 t/m 11 van de Romeinenbrief. In deze hoofdstukken krijgen we een inkijkje in zijn gedachtewereld. Ik wil stilstaan bij wat Paulus opmerkt aan het einde van zijn overdenking, de tweede lezing van vandaag. Hoezeer hij ook nadenkt met al zijn kennis en inzicht, hij komt op een punt waarop hij het niet meer weet. Hij werpt een blik richting hemel en verzucht die prachtige woorden: “O onpeilbare rijkdom van Gods wijsheid en kennis! Hoe ondoorgrondelijk zijn zijn beslissingen, hoe onnaspeurlijk zijn wegen!” (Rom. 11, 33). Paulus komt op het punt waarop wij ook vaak komen in ons geloof en in het leven, een punt waarop je zegt: ik weet het even niet meer. Paulus moet erkennen dat God zoveel groter is in wijsheid en kennis dan wij ooit kunnen zijn. Het is een moment van overgave in geloof en vertrouwen.

Op dit kruispunt komen we vaker dan we denken. De vraag is: wat doe je als je op zo’n punt komt? Ga je door, keer je om, stop je ermee? Ik heb het hier over zeer fundamentele geloofsvragen. We zeggen bijvoorbeeld dat God alwetend is. Kent Hij dan ook mijn toekomst? Is mijn heil verzekerd of moet ik mij zorgen maken? Ben ik als gelovige vrij om mijn eigen lot te bepalen? En als God liefde is en almachtig, waarom laat Hij dan zoveel leed toe? Waarom zoveel doden bij een oorlog of een natuurramp? Waarom laat Hij mijn geliefde, die zo goed is geweest, zoveel pijn lijden? Immers, als Hij alwetend is, zou Hij er iets tegen doen; als Hij louter liefde is, zou Hij het niet toelaten; en als Hij almachtig is, zou Hij allang hebben ingegrepen. We zien dat alles echter niet gebeuren. Waar is Hij dan?

Met onze kennis en ons inzicht komen we een heel eind in het beantwoorden van deze vragen. Toch kom je op een punt, een punt waarop ook Paulus is gekomen, waarop je moet zeggen: hier raak ik Gods oneindige wijsheid en grootsheid, iets waarin ik als mens per definitie tekort schiet. Op dat punt geef je je, als Paulus, over in geloof en vertrouwen aan God. Let wel: dit is niet het punt waarop je je verstand uitschakelt! Dat noemen we fideïsme: blind geloven zonder je verstand te gebruiken. Evenmin is dit het punt waarop je geforceerd gaat geloven: het moet en het zal! Je gezonde verstand en je geweten geven allerlei waarschuwingen, maar je duwt je geloof door. Dat noemen we fundamentalisme. Bij fideïsme en fundamentalisme zet je je verstand opzij. Daar kunnen we Paulus niet op betrappen! Hij heeft er wel degelijk over nagedacht. Aan het eind van deze geestelijke weg erkent hij God als zijn meerdere en vertrouwt hij zich in gebed volledig aan Hem toe.

Velen echter, voor wie deze vragen onbeantwoord blijven, laten het geloof los. Een God die mijn kind laat lijden is geen God, zeggen zij. Hoewel ik hun reactie goed begrijp, betreur ik het zeer dat zij niet meer geloven. In feite is dit het punt waarop geloven begint in plaats van eindigt. Pas in die overgave aan God leer je Hem kennen, ook al worden niet meteen al je vragen beantwoord. Zoiets maken we ook mee in onze relaties. Ik ben zelf al vele jaren getrouwd en voor ons huwelijk had ik al vele jaren verkering met mijn vrouw. We hebben veel meegemaakt en we kennen elkaar door en door. Toch kan ze mij af en toe nog verrassen met wat ze zegt of doet. Ik zeg dan, met de woorden van Paulus, tegen mijn vrouw: hoe ondoorgrondelijk zijn je beslissingen, hoe onnaspeurbaar je wegen! Ieder mens, hoe goed of hoe lang je die persoon ook kent, heeft iets ondoorgrondelijks, iets onnaspeurbaars, iets waar je nooit volledig de vinger achter kunt krijgen. 

En dan heb ik het hier alleen nog over de relatie met je partner of een goede vriend. Hoeveel meer geldt dit dan voor je relatie met God, die de bron en de grond is van al wat er bestaat, die tijd en universum kan overzien? Als het je soms al niet lukt om je eigen partner of beste vriend te doorgronden, hoeveel meer geldt dit dan voor God? En als we op zo’n punt komen, geven we het dan maar op? Zeg je telkens wanneer je partner je verrast: bekijk het maar? Ik hoop van niet. Ik hoop eerder dat je dan een sprong maakt in geloof en vertrouwen. Kortom, het is de balans vinden tussen een naïef vertrouwen, een blinde onverschilligheid, een “het maakt me niets uit” enerzijds en een hyper-calculerende, superkritische houding anderzijds. Zo is het ook in geloof. We komen allemaal op een punt waarop God voor ons ondoorgrondelijk en onnaspeurbaar is. Durf u dan, net als Paulus, in vertrouwen en geloof aan Hem over te geven! Hij laat u nooit vallen. Hij is tot in eeuwigheid trouw. Die belofte, ooit aan Mozes gedaan, heeft God met de dood en verrijzenis van zijn eigen Zoon ten volle bekrachtigd. Hij overziet zoveel meer. Moge Hij ons in alles geleiden. Door Christus, onze Heer. Amen.

Diaken Franck Baggen

Preek 30e zondag in het jaar A. Mat. 22, 34-40. Liefhebben wie God liefheeft.
25 oktober 2020
Preek 29e zondag in jaar A. Mat. 22, 15-21. Geef God wat God toekomt.
18 oktober 2020
Preek 27e zondag in jaar A. Mat. 21, 33-43. De vruchten van de wijngaard.
5 oktober 2020
Preek 26e zondag in jaar A. Mat. 21, 28-32. Wat je ook zegt, het gaat om wat je doet.
27 september 2020
Preek 25e zondag in jaar A. Mat. 20, 1-16. De werkers in de wijngaard.
20 september 2020
Preek 23e zondag in jaar A. Mat. 18, 15-20. Het principe van subsidiariteit.
6 september 2020
laad meer artikelen artikelen aan het laden geen nieuwe artikelen