MENU
< TERUG

ACTUEEL

Preek 23e zondag in jaar C. Luc. 14, 25-33. Leerling zijn van Jezus.

4 september 2022

Het evangelie van vandaag schuurt en borst aan alle kanten. Tegen zijn vele volgelingen zegt Jezus: “Als je je vader en moeder, je vrouw en kinderen, je broers en zussen, ja zelfs je eigen leven niet haat, kun je mijn leerling niet zijn.” Het zal je maar gezegd worden. Dit soort uitspraken – varianten hierop vind je ook in de andere evangeliën – zijn uniek aan Jezus. Jezus wijst hier zeer nadrukkelijk op Zichzelf. Van religieuze leiders van andere grote religies kun je verwachten dat ze verwijzen naar hun leer of een levenswijze. Zo niet bij Jezus. Hij stelt zichzelf op de eerste plaats, nog boven wat je het meest dierbaar is.

Jezus is, ik heb het vaker gezegd, niet de zoveelste profeet in een lange rij van profeten of de zoveelste wijze leraar in een lange rij van wijze leraren. Nee, Hij is Degene naar wie elke profeet en elke wijze leraar, direct dan wel indirect, wijst. Jezus, met andere woorden, dwingt je om een keuze te maken op een manier die je in geen enkele andere religie tegenkomt. In je relatie met Jezus kom je op een punt dat je een keuze moet maken: volg ik deze Man en geloof ik wat Hij over zichzelf zegt of is deze Man een charlatan, is Hij ‘fake news’ en een ‘hoax’ (om een Trumpiaanse term te gebruiken). Bij Jezus kom je vroeg of laat op een T-splitsing en dan is het òf linksaf, òf rechtsaf. Er is geen rechtdoor. Maar wat doen velen: zij gaan toch rechtdoor, van de weg af, over het maaiveld. En dat rijdt zeer onrustig!

Er is geen compromis in wie Jezus is. Een compromis zou zijn dat je Jezus ziet als een wonderdoener, een superdokter, een wijze leraar, een filosoof of een goeroe. Dat zijn allemaal hobbelige veldwegen die uiteindelijk doodlopen, en wel op het kruis. Wat velen doen is wat met een sociologische term ‘sheilaïsme’ heet. Dit houdt in dat iedereen zijn eigen, persoonlijke religie samenstelt. Je loopt door de religie-supermarkt en je legt in je karretje een beetje van Jezus, een beetje boeddhisme, een beetje islam en zo nog wat religies: dat gaat in de blender en daarin geloof je. Zo heeft ieder zijn eigen ‘isme’. Dat zijn allemaal wegen die je nergens brengen. Daarom moet Jezus je wel tot een keuze dwingen. Als Hij dat niet doet, dan maak je voor jezelf een fantasie-Jezus. Je krijgt dan een Jezus met boeddhistische trekken, met islamitische trekken, enzovoort. Dat alles is – met respect voor al die religies! – niet de ware Jezus. De ware Jezus is Hij die zich geeft aan het kruis.

Het evangelie vandaag schuurt en botst met wie Jezus is. Het evangelie schuurt en botst ook met jou en mij persoonlijk. Dat gebeurt zodra je een keuze hebt gemaakt. Als je ervoor kiest om Jezus te volgen op grond van wat Hij over zichzelf zegt, dan moet al het overige ‘wat je heilig is’ voor Hem wijken. Dit is een variant op het eerste gebod: gij zult de Heer uw God dienen en Hem alleen. Al het overige wat je tot god hebt gemaakt, moet dan wijken. Is geld je god en moet alles daarvoor wijken? Dan kun je Jezus niet volgen. Is lust je god en moet alles daarvoor wijken? Dan kun je Jezus niet volgen. En vul zo maar in. Het zit soms ook in kleine dingen. Hoeveel christenen zetten op vakantie hun ‘christen-zijn’ uit? Zo van: nu even niet, ik laat Jezus thuis. In het licht wat Jezus hier zegt is dat een hele lastige. Immers, ook op vakantie ben je christen. U ziet: de woorden van Jezus reiken ver!

Ik herhaal: zaken als geld, macht, lust, eer, vakantie, enzovoort zijn niet slecht. Ze zijn goed. We werken er hard voor en mogen ervan genieten. Maar als je ze tot je ‘god’ maakt, en daarmee tot een afgod, dan kom je geestelijk in de knauw. Zodra dit soort zaken het absolute centrum van je leven worden, zodra dit soort zaken het enige zijn dat nog telt, dan kom je met Jezus in aanvaring. Hij spreekt dan over ‘haten’: als je dat, wat je het meest dierbaar is, niet haat, dan kun je zijn leerling niet zijn. Ik heb al vaker gezegd: Jezus verstaat de kunst van het overdrijven. Natuurlijk moet je je vader en moeder, je familie en kinderen niet haten. Dat gaat in tegen het vijfde gebod. Jezus zet de zaken op scherp om zijn punt te kunnen maken.

En dat punt is: Jezus is Gods Woord dat mens geworden is. Alles wat er is, ook je ouders, je kinderen, je familie, je geld, je trots, je eer, je vakanties, je talenten, je lusten, je verlangens, kortom: heel je wezen, bestaat er dóór Hem. Je kunt Jezus, door Wie alles wat er is bestaat, niet op nummer 2 of lager zetten. Hij is per definitie nummer 1. Dat is niet bedoeld in de zin van competitie. God concurreert niet met zijn schepping. Alles wat je dierbaar is, bestaat er door Hem, uit liefde. Je ziet dat Jezus dus meer is dan een profeet, meer dan een historische figuur en al veel meer dan een goeroe. Het is in dit licht dat de uitspraken van Jezus vaak zo bout zijn. Hij kan niets anders: Hij is Gods Woord, levend als mens. Daarin zit geen compromis. Daarop kun je alleen met ja of nee antwoorden. Aan het begin van het nieuwe pastorale seizoen is het goed hier eens bij stil te staan. Moge Hij al ons werk zegenen, omwille van zijn Naam. Door Christus, onze Heer. Amen.

Diaken Franck Baggen

Preek 26e zondag. Luc. 16, 19-31. De rijke man en de arme Lazarus.
24 september 2022
Preek 25e zondag. Luc. 16, 1-13. Onrechtvaardige rentmeester
18 september 2022
Preek 24e zondag. Luc. 15, 1-32. Het verloren schaap.
10 september 2022
Preek 22e zondag. Luc. 14, 7-14. Het principe van ‘agere contra’.
28 augustus 2022
Preek 21e zondag. Luc. 13, 22-30. Hoe weinig zullen gered worden?
20 augustus 2022
Preek 20e zondag. Luc. 12, 49-53. De 'niet-begrepen' liefde.
14 augustus 2022
laad meer artikelen artikelen aan het laden geen nieuwe artikelen