MENU
< TERUG

ACTUEEL

Preek 24e zondag in jaar C. Luc. 15, 1-32. Het verloren schaap.

10 september 2022

Jezus houdt ons vandaag weer een bijzondere spiegel voor. Het Evangelie lijkt eigenlijk uit drie los verkrijgbare gedeelten te bestaan, maar het is één doorlopend verhaal. Het zit als volgt. Jezus trekt een bijzonder publiek: tollenaars en zondaars. Je zou kunnen zeggen: mensen zoals u en ik. De Farizeeën en Schriftgeleerden, het ‘religieuze geweten’, zien dit gebeuren en zij vinden het maar niets. Waarschijnlijk vanuit de gedachte: ‘waar je mee omgaat, daar raak je mee besmet’. In hun ogen zal Jezus dan ook wel een zondaar moeten zijn.

Dat Jezus iets bijzonders doet, dat zien zij niet. Jezus biedt namelijk aan iedereen de ruimte om bij Hem te komen, los van de bagage die je met je meedraagt. Als een Leraar geeft Hij hen les, toont Hij de wegen van het geloof en roept Hij op tot bekering. Daarmee bereik je meer mensen, dan hoofdschuddend mensen af te wijzen. Jezus houdt die Farizeeën en Schriftgeleerden dus een spiegel voor. Jezus wil hen, en dus ook ons, in zijn zending betrekken en laten meedelen in de vreugde. 

Laten we even inzoomen op die eerste twee gedeelten. Eerst gaat het over een verloren schaap. Een herder heeft er honderd en verliest er eentje. Hij zoekt dat ene schaap, vindt het en geeft een feest, een beeld van het hemelse feest als een zondaar zich bekeert. Daarna spreekt Hij over de dame die haar hele huis overhoop haalt vanwege een verloren muntstuk. Ze heeft er tien en is er eentje kwijt geraakt. Als zij het dan vindt roept zij haar vriendinnen bij elkaar om het te vieren. Ook hier het beeld van de vreugde over een zondaar die tot inkeer komt. 

Eigenlijk zijn het absurde beelden die Jezus gebruikt. Een herder die 99 schapen in de steek laat, om er eentje te vinden. Dit maakt mij wel benieuwd naar zijn functioneringsgesprek. En wat te vinden van die mevrouw die voor wat kleingeld haar hele woning verbouwt. Met de huidige energieprijzen kan ik mij er bijna iets bij voorstellen. Honderd schapen en tien muntjes. Het zijn mooie ronde getallen. Je zou het een complete collectie kunnen noemen. Als je daar iets van mist, als de collectie beschadigd is, dan is dat erg jammer. Je wilt de collectie herstellen. Het toont hoe Jezus ons allemaal erbij wil hebben, hoe Hij de ‘collectie’ van zijn geliefde kinderen compleet wil hebben. Dat is een groot feest waard!

Vervolgens klinkt dat overbekende verhaal van de Verloren Zoon, al dekt die titel de lading niet. Een andere benaming is: de Barmhartige Vader. Dan ben je er ook bijna, maar nog niet helemaal. De meest complete variant zou zijn: De gelijkenis van een vader met twee zonen. Alle drie spelen ze namelijk een belangrijke rol. Het verhaal wordt nog steeds vertelt aan die Schriftgeleerden en Farizeeën die met argusogen kijken naar hoe Jezus omgaat met zondige mensen. Jezus heeft maar één doel in zijn contact met die ‘zondige mensen’: Hij wil vergeven, de verloren schapen weer binnen halen. Als dat lukt, als een zondaar zich bekeert, dan is er feest in de hemel! Is er ook feest bij de toehoorders, de Schriftgeleerden en Farizeeën? 

Laten we eens inzoomen op die ‘chagrijnige’ oudste zoon. De aanleiding om dit verhaal te vertellen is de houding van Farizeeën en Schriftgeleerden over de omgang van Jezus met zondaars. Jezus houdt hen een spiegel voor: zij zijn de oudste zoon. Ze zien de zondaars niet als hun eigen broeders en zusters van dezelfde Vader. Dit verhaal toont de gemiste vreugde als we afzijdig blijven van de vreugde als iemand weer in genade wordt aangenomen. Dat is toch zonde! We zijn allemaal mensen met onze eigen fouten en tekortkomingen. Dat blijkt al in de eerste lezing. Het Volk werkt als slaven in Egypte, God bevrijdt hen en ze trekken door de woestijn op weg naar het Beloofde Land. Ze hebben wonderen gezien, ervaren hoe God met hen begaan is. Dan zal het qua slecht gedrag wel op orde zijn. 

De realiteit is een andere. Mozes klautert de berg op, ontvangt de Tien Geboden en tegelijkertijd maken zijn volksgenoten er beneden een potje van. Ze hebben een zichtbare god nodig en bouwen er zelf één. Hiermee verbreken ze het verbond. God is er klaar mee, maar Mozes spreekt voor hen ten beste en herinnert God zo aan het verbond. Als mensen vervallen we steeds tot zonde, ook al weten we beter. Gelukkig gaat God met ons een verbond aan en mogen we steeds terugkeren, net zoals die Verloren Zoon. 

“Vader, ik ben het niet waard Uw zoon te heten”. In mijn beleving krijgt die zoon niet eens de kans om zijn zin af te maken, zo blij is de Vader dat hij weer thuiskomt. Het is troostrijk om te zien dat ook wij, met al onze fouten, weer thuis mogen komen. Het is troostrijk om dat beeld van die vader te zien die een sprintje trekt om zijn zoon in de armen te sluiten. En dan volgt het beeld van die andere, oudste zoon. Hij voelt zich tekortgedaan en benoemt de zonde van zijn broertje. Zijn vader gaat daar niet op in en nodigt hem ook uit om te delen in de vreugde van zijn teruggekeerde broer. 

Kunnen wij ook vreugdevol zijn als mensen nieuwe kansen krijgen, daadwerkelijk blij voor hen zijn? Of blijven we liever hangen bij het (voor)oordeel? Soms zie je het weleens gebeuren bij mensen die nieuw zijn in de kerk. Daar kan soms met reserve op gereageerd worden. ‘Eerst zien, dan geloven’, zeggen we, terwijl we worden uitgenodigd om te delen in de vreugde. Niet zoals de Farizeeën minzaam langs de kant staan en er van alles van vinden, maar juist ons open te stellen.

De afgelopen week is de nieuwe geloofscursus gestart. Ook hier zijn er weer geloofsgenoten bij die willen toetreden tot de kerk. Een grote vreugde! Laten we hen begeleiden in onze gebeden. We zijn namelijk samen onderweg op de weg van het geloof, iedereen met zijn eigen vertrekpunt en bagage. We hoeven elkaar niet de maat te nemen, maar we kunnen elkaar weer dragen, elkaar met daden van liefde ondersteunen op weg naar het grote feest. Door Christus, onze Heer. Amen.

Pastor Sander Verschuur

Preek 26e zondag. Luc. 16, 19-31. De rijke man en de arme Lazarus.
24 september 2022
Preek 25e zondag. Luc. 16, 1-13. Onrechtvaardige rentmeester
18 september 2022
Preek 23e zondag. Luc. 14, 25-33. Leerling zijn van Jezus.
4 september 2022
Preek 22e zondag. Luc. 14, 7-14. Het principe van ‘agere contra’.
28 augustus 2022
Preek 21e zondag. Luc. 13, 22-30. Hoe weinig zullen gered worden?
20 augustus 2022
Preek 20e zondag. Luc. 12, 49-53. De 'niet-begrepen' liefde.
14 augustus 2022
laad meer artikelen artikelen aan het laden geen nieuwe artikelen