MENU
< TERUG

ACTUEEL

Preek 3e zondag na Pasen: Joh. 21, 1-19. Hoe zonde wordt omgebogen in genade.

29 april 2022

Het Johannes-evangelie is een evangelie vol symboliek. Elk detail dat Johannes vermeldt, heeft een betekenis. Zo zegt Johannes in de lezing van vandaag dat zeven leerlingen van Jezus, onder leiding van Petrus, in de boot stappen om te vissen. Deze voorstelling is het oerbeeld van de Kerk. De boot op het meer is het beeld van de Kerk op haar reis door de eeuwen. De leerlingen gaan vissen. De primaire taak van de Kerk is vissen, en wel op mensen. De Kerk is geroepen om mensen uit de zonde te vissen en aan boord te brengen van de verlossing. Dat de leerlingen ’s nachts gaan vissen is eveneens symbolisch. De nacht staat voor blindheid. Zolang de Kerk in de ‘geestelijke nacht’ werkt, vangt ze niks, integendeel, dat werkt alleen maar averechts. De misbruikschandalen zijn daar een wrang voorbeeld van. Alles wat de Kerk doet, kan alleen vrucht dragen in het Licht van Christus.

Dit punt wordt nog eens versterkt als de verrezen Jezus, bij het opkomen van de zon, aan de oever van het meer staat. De leerlingen hebben die nacht niets gevangen, maar op het Woord van de Heer werpen ze de netten opnieuw uit, met als resultaat overvolle netten. Ook dit laat zien dat we als Kerk alleen waarde en betekenis hebben zolang we handelen volgens het Woord van de Heer. Als we te werk gaan volgens eigen inzicht, dan vangen we niets, integendeel, dan raken we als Kerk alleen maar verdeeld en versnipperd.

Plots is er sprake van herkenning: “Het is de Heer!”. Meteen daarop trekt Petrus zijn kleren aan en springt in het water om Jezus tegemoet te zwemmen. Hier gebeurt iets vreemds. Petrus trekt zijn kleren áán. Normaal trek je kleren uit als je gaat zwemmen, vooral in die tijd, toen men veel wol droeg, dat zich volzuigt met water als je in het meer springt. Dat Petrus zich aankleedt heeft ook weer een betekenis. Hij voelt zich naakt tegenover Jezus. Wie voelde zich ook naakt tegenover God en kleedde zich uit schaamte met vijgenbladen? Inderdaad: Adam. Nadat Adam van de verboden vrucht had gegeten, voelde hij zich naakt van schaamte. Petrus weet dat hij Jezus had verloochend. Hij trekt kleren aan om, net als Adam, zijn schaamte te verbergen. Ik heb al eens eerder gezegd dat Petrus bij uitstek dé figuur is waarin je je mag herkennen. Hij heeft alle belangrijke gebeurtenissen met en rond Jezus meegemaakt en telkens weer worstelt hij met Hem. Het ene moment is zijn geloof rotsvast, het andere moment wankelt hij. Is ons geloof soms niet ook een worsteling?

Wat volgt is één van de meest tedere momenten in het evangelie. Petrus staat face-to-face met de verrezen Heer. Jezus vraagt tot driemaal toe aan Petrus: heb je Me lief? Elke relatie kent ups en downs. Als een relatie in een dal zit, dan vraagt de ene partner aan de andere: Houd je nog van me? Heb je me lief? Zo ook hier. Petrus antwoordt bevestigend, waarop Jezus zegt: weid mijn schapen. We worden een blik gegund in de ‘machinekamer’ van vergiffenis. Vol schaamte naderen we de Heer en we bedekken onze geestelijke naaktheid. Jezus buigt onze zonde, onze schaamte om in genade en vergiffenis, en wel in de mate waarin wij zijn schapen weiden, waarin wij onze naaste liefhebben en voor hen zorgen. In de mate waarin wij vissers van mensen zijn (hen bij Christus brengen), in de mate waarin wij zijn schapen weiden (onze naasten liefhebben), buigt Christus onze zonde om in genade en vergeving. Kwijtschelding van zonde in het biechtsacrament werkt op dezelfde manier. In naam van Christus schenkt de priester de absolutie en deze werkt in de mate dat je de ontvangen genade omzet in daden van liefde jegens God en je naaste.

De laatste opmerking van Jezus – wanneer we oud zijn en onze handen uitstrekken en een ander ons zal omgorden en zal brengen waarheen we niet willen – klinkt negatief, maar het is verre van dat. Als je jong bent denk je dat je de hele wereld in je eentje aankunt. Dat leidt uiteindelijk alleen maar tot zonde en eigengerichtheid. Naarmate je ouder wordt, heb je de hulp van anderen nodig. Lees dit met een geestelijke bril. Jezus zegt hiermee: het leven draait niet alleen maar om jezelf, om je ego. Het volle leven ontvang je pas wanneer je het durft los te laten en op God durft te vertrouwen. Dan ontvang je de volheid van het leven, zoals Petrus deze uiteindelijk ook heeft ontvangen.

Ik herhaal wat ik eerder gezegd heb: trek je in je gelovige leven op aan Petrus. Hij worstelde net zo goed als jou en ik met Jezus als Messias, tot aan verloochening toe. Maar uiteindelijk heeft Petrus Jezus lief en mag hij zijn schapen weiden. Zo is het ook met ons. Geloof en vertrouwen liggen in elkaars verlengde. De glorie van God is de levende mens. Verrijzenis is niets anders dan dat! Door Christus, onze verrezen Heer. Amen.

Diaken Franck Baggen

Preek Sacramentsdag 2022. Luc. 9, 11-17. De goddelijke gulheid.
16 juni 2022
Preek Hoogfeest van Pinksteren 2022
4 juni 2022
Preek 7e zondag na Pasen. Openb. 22, 12-20. Kom, Heer Jezus!
29 mei 2022
Preek 6e zondag na Pasen. Openb. 21, 10-23. Het nieuwe Jeruzalem.
21 mei 2022
Preek 5e zondag na Pasen. Heilige Titus Brandsma
6 mei 2022
Preek 4e zondag na Pasen. Openb. 7, 9-17. Legers van martelaren.
2 mei 2022
laad meer artikelen artikelen aan het laden geen nieuwe artikelen