MENU
< TERUG

ACTUEEL

Preek 4e zondag na Pasen (jaar C). Openb. 7, 9-17. Legers van martelaren.

2 mei 2022

Af en toe luister ik naar de podcasts van Maarten van Rossem. Hij staat niet bepaald te boek als vriend van het geloof, maar zolang hij bij zijn rol als historicus blijft, kan ik hem wel waarderen. In deze podcasts becommentarieert Van Rossem de gebeurtenissen in de wereld vanuit historisch perspectief. Zo vertelde hij dat je de Tweede Wereldoorlog kunt zien als een imperialistische oorlog. Duitsland (onder leiding van Hitler) wilde een imperium vestigen in Europa, Italië (onder leiding van Mussolini) in Afrika en Japan (onder leiding van Hirohito) in Azië. Alledrie verloren zij de oorlog, maar als winnaar kwam de Sovjet-Unie (onder leiding van Stalin) uit de bus. De Russen vestigden een communistisch imperium in Centraal- en Oost-Europa. Begin jaren ’90 viel dit imperium uiteen. Poetin wil nu dit Russische imperium herstellen, aldus Van Rossem, en hij begint bij het brutaalste jongetje van de klas: Oekraïne. Poetin voert een imperialistische politiek. Of hij daarin zal slagen is maar zeer de vraag.

Dit deed mij denken aan een beeldspraak over de Kerk die je maar weinig hoort. De Kerk wordt namelijk ook wel eens omschreven als het ‘imperium van de martelaren’. In feite is dit een zeer oude beeldspraak. Het stamt nog uit de tijd dat de Kerk te lijden had onder een ander groot imperium: het Romeinse Rijk. Met ups en downs hadden christenen te maken met verschrikkelijke vervolgingen onder de Romeinen. In deze tijd kwam het boek Openbaring tot stand, waaruit we nu lezen in de tweede lezing. Openbaring betekent dat iets wordt onthuld, iets wordt in de openbaarheid gebracht. Wat wil het onthullen? Het onthult dat welk imperium op aarde dan ook, hoe machtig deze ook mag zijn, niets kan inbrengen tegen de macht die God toont in de verrijzenis van Jezus. Er is één macht die absoluut is, en dat is die van de liefde van God, waarop zelfs de dood geen grip heeft.

Toen Johannes zijn Openbaringen opschreef, stierven vele christenen onder de vervolgingen van het Romeinse imperium. Johannes schreef zijn Openbaringen mede om de vele vervolgde christenen te bemoedigen. En vervolgde christenen zijn er altijd geweest, de eeuwen door. Sterker nog, in onze tijd is de grootste groep van vervolgde bevolkingsgroepen die van de christenen! Er zijn in de afgelopen twee eeuwen meer christenen vermoord dan in alle eeuwen daarvoor opgeteld! Daarmee is de beeldspraak van de Kerk als het ‘imperium van de martelaren’ meer actueel dan ooit. Johannes wil christenen van alle tijden, ook de onze, bemoedigen die de last dragen van verdrukking, uitsluiting, moord, vervolging, enzovoort. Johannes ziet “een geweldige menigte, die niemand tellen kon, uit alle rassen en stammen en volken en talen. Zij stonden voor de troon van het Lam, gekleed in witte gewaden en met palmtakken in de hand.” (v. 9).

Wat Johannes ziet is een enorm ‘leger’ van martelaren. Dit leger wil een tegenbeeld zijn van de vele legers die aardse machthebbers inzetten om hun imperium te vestigen. De eeuwen door, tot de dag van vandaag, trekken legers sporen van dood en verderf. Johannes ziet een alternatief leger. En dit leger van martelaren is ook een imperialistisch leger! Zij vestigen echter een geheel ander imperium. Dat is niet een imperium dat gebaseerd is op macht en onderdrukking, maar op liefde en vergeving. De martelaren vechten niet met de wapens van deze wereld, met de wapens van de dood, maar met de wapens van God, de wapens van de liefde. Het imperium dat zij vestigen is het Koninkrijk van God.

Eén van deze martelaren is Titus Brandsma, die volgende week, op zondag 15 mei, door paus Franciscus wordt heiligverklaard. Hij vocht niet met geweren of vuisten, maar met het geschreven en gesproken woord. Hij verzette zich tegen het imperium van Adolf Hitler. Om die reden werd hij gearresteerd en gevangengezet in concentratiekamp Dachau, waar hij op 26 juli 1942 onder erbarmelijke omstandigheden overleed. Wat Titus Brandsma en alle andere martelaren de eeuwen door met elkaar gemeen hebben is dat zij de rottende fundamenten blootleggen waarop aardse imperia zijn gebouwd die hun macht willen doen gelden langs wegen van haat, uitsluiting, discriminatie, racisme, antisemitisme, enzovoort.

Steeds weer tonen de martelaren met de prijs van hun leven dat slechts één imperium kan standhouden: het Koninkrijk van God, dat ons in Christus is geschonken. Hoe lang nog doet de mensheid er over dit te beseffen, dat aardse imperia nooit het eeuwige leven en geluk kunnen brengen? Johannes spreekt de hoopvolle woorden uit dat “het Lam ons zal weiden en voeren naar de waterbronnen van het leven en God alle tranen zal uitwissen”. Moge dit steeds onze hoop voeden en het geloof doen groeien dat de imperia van deze wereld nooit standhouden. Alleen Christus kan ons het eeuwige leven geven. Amen.

Diaken Franck Baggen

Preek 6e zondag na Pasen. Openb. 21, 10-23. Het nieuwe Jeruzalem.
21 mei 2022
Preek 5e zondag na Pasen. Heilige Titus Brandsma
6 mei 2022
Preek 3e zondag na Pasen. Joh. 21, 1-19. Zonde wordt genade.
29 april 2022
Preek Pasen 2022. Joh. 20, 1-9. Verrijzenis is het hart van ons geloof.
17 april 2022
Preek Palmzondag 2022. De twee gezichten van de liefde.
8 april 2022
Preek 5e zondag 40-dagentijd. Joh. 8, 1-11. De overspelige vrouw.
2 april 2022
laad meer artikelen artikelen aan het laden geen nieuwe artikelen