MENU
< TERUG

ACTUEEL

Preek hoogfeest heilige geloofsverkondiger Willibrordus, patroonheilige van Nederland. 

7 november 2021

Bij elke geloofsverkondiger, die het christelijke geloof naar een bepaald gebied bracht, vraag ik mij af: hoe gingen zij te werk? Van hun aanpak zouden wij veel kunnen leren. In hun tijd kende men de Christus nog helemaal niet. Het christelijk geloof was iets vreemds. Onze tijd lijkt daar iets van weg te hebben. Hoeveel mensen kennen Christus? Wie in onze omgeving weet wat wij doen in de kerk, welk geloof we belijden? Het lijkt wel alsof al het werk van de oude geloofsverkondigers voor niets is geweest. We moeten weer helemaal van voren af aan beginnen, denk je dan.

Dat is echter niet zo. Hoewel onze tijd nog maar weinig weet van het geloof in Christus, is onze cultuur nog steeds ten diepste christelijk. De normen en waarden volgens welke wij leven zijn allemaal op christelijke principes gebaseerd. Als er ergens een grote natuurramp heeft plaatsgevonden, zijn we nog steeds gulle gevers bij inzamelacties. Als er iemand zonder reden wordt vermoord, dan trekken we erop uit met stille tochten en branden we kaarsjes als blijk van medeleven. Als we ons zorgen maken om natuur en klimaat of over de voortdurende wapenwedloop, dan wijzen we de politici, soms met aandrang, op hun verantwoordelijkheid. Zodra iets tegen ons geweten indruist, dan zwijgen we niet, maar laten we onze stem horen.

Dit en nog veel meer is gegrond op christelijke principes die de geloofsverkondigers hierheen hebben gebracht. Dat maakt een groot verschil met de tijd waarin zij leefden en werkten. Toen de eerste geloofsverkondigers kwamen, beleden onze voorvaderen één of andere vorm van natuurgodsdienst. Natuurgodsdiensten zijn godsdiensten die gebaseerd zijn op natuurverschijnselen en natuurkrachten, zoals donder en bliksem, zon, regen, wind en vuur. Wat mij de laatste tijd opvalt is, naarmate de christelijke godsdienst wordt losgelaten, er iets van natuurgodsdienst weer binnen sijpelt. Wie ‘voelt’ er niet een bepaalde ‘kracht’ of ‘energie’ in de natuur? We kennen aan oerwouden, aan grote bergmassa’s, of aan andere ‘wonderen van de natuur’ bepaalde krachten toe en noemen deze plekken ‘heilig’.

Hoe kreeg Willibrord in zijn tijd velen ertoe hun natuurgodsdienst los te laten en Christus als Verlosser te aanvaarden? Willibrord benadrukte naar mijn idee de bevrijdende kracht van het christelijke geloof. Elke natuurgodsdienst maakt je uiteindelijk tot slaaf, want je maakt jezelf volledig afhankelijk van de krachten van de natuur. Bij elke donderslag kreeg men de schrik om het hart: wat hebben we nu weer gedaan dat de goden ontstemt? Steeds trachtte men de goden of natuurkrachten gunstig te stemmen met offers, dansen, rituelen, enzovoort. Zoiets zien we vandaag ook. Ik bedoel niet dat velen zich afhankelijk maken van natuurkrachten, maar wel van allerhande aardse zaken, zoals geld, lust, macht en eer. We offeren niet aan de goden, maar we doen wel onze denkbeeldige rituele offerdansjes om maar zoveel mogelijk geld, macht, lust of eer te verwerven. We denken vrij te zijn, maar dat zijn we niet. Zaken als geld, macht, lust en eer kunnen je ziel nooit verzadigen en dat maakt dat we er alleen maar meer van willen. Voor je het weet ben je slaaf.

Christus wil ons van al dit soort slaafsheden bevrijden. Hij verricht niet voor niets genezingen van blindheid, stomheid en lamheid. We mogen die genezingen vooral geestelijk verstaan: we zijn blinde, stomme (lees: sprakeloze) en lamme slaven van aardse en vergankelijke zaken. Dat wil niet zeggen dat zaken als geld, macht, lust en eer slecht zijn. Ze zijn in zichzelf goed en nodig. Maar zoek er je heil niet in, want anders raak je eraan verslingerd. Om het in kerk-jargon te zeggen: Christus bevrijdt ons van de last van de zonde, van de eigengerichtheid, van de beknelling van onze geestelijke vrijheid. Je hebt aardse zaken nodig, maar niet voor je zielenheil.

Het succes van Willibrord ligt naar mijn idee niet in zijn argumentatie of een bepaalde methode van overtuigen. Ik denk dat we zijn succes moeten zoeken in het juist verstaan van de tijd en daarmee in het juist verstaan van de noden van mensen. Dat is een taak die de Kerk heeft doorheen de eeuwen. Het is onze roeping om dit perspectief van Christus, vaak tegen de stroom in, voor te leven en voor te houden. We hebben een voorsprong op Willibrord, in die zin dat onze cultuur reeds gegrond is op christelijke waarden. Het is onze taak daar steeds op te attenderen. De stap naar Christus moet dan niet groot zijn, zolang we dat maar doen in zijn Geest en niet in ze onze. Moge God ieder mens zegenen en thuisbrengen bij Hem. Op voorspraak van de heilige Willibrord en door Christus, onze Heer. Amen.

Diaken Franck Baggen

Preek 1e zondag v/d Advent. Luc. 21, 25-36. Een nieuw oriëntatiepunt.
27 november 2021
Preek hoogfeest Christus Koning. Een allesbepalend koningschap.
21 november 2021
Preek 33e zondag. Dan. 12, 1-3. Onthullende apocalyps.
14 november 2021
Preek 31e zondag. Marc. 12, 28-34. Hoor, Israël!
31 oktober 2021
Preek 29e zondag. Marc. 10, 35-45. Plaatsvervangend lijden.
17 oktober 2021
Preek patroonsfeest Theresia van Avila. De hervorming van het hart.
10 oktober 2021
laad meer artikelen artikelen aan het laden geen nieuwe artikelen