MENU
< TERUG

ACTUEEL

Preek Hoogfeest van Pinksteren. De verjaardag van de Kerk.

23 mei 2021

Vandaag vieren we het hoogfeest van Pinksteren. Je zou ook kunnen zeggen: we vieren de verjaardag van de Kerk. Pinksteren wordt wel eens de geboortedag van de Kerk genoemd. Het is door de kracht van de Heilige Geest dat de leerlingen in het openbaar traden en de boodschap van Christus verkondigden. “The rest is history”.

In deze preek wil ik stilstaan, niet zozeer bij de lezingen, maar bij wat wij elke zondag uitspreken: de geloofsbelijdenis (van Nicea-Constantinopel). Vergeet niet: de geloofsbelijdenis is iets dat wij delen met onze medechristenen van de oosters orthodoxe kerken en de meeste kerken van de Reformatie. In de geloofsbelijdenis benoemen wij vier kenmerken van de Kerk: ze is één, heilig, katholiek en apostolisch. Deze vier kenmerken worden door de Geest bewerkstelligd. Als we deze vier kenmerken begrijpen, dan begrijpen we ook wie we zijn als Kerk.

De Kerk is één. Dit zien we mooi geillustreerd bij de leerlingen, die met Maria samenkomen in gebed (Hand. 1, 14). Zie dit samen-zijn-in-gebed als een icoon van de eenheid van de Kerk. Hiervoor bidt Jezus in Joh. 17: “Opdat zij allen één zijn”. Zolang wij als Kerk één zijn in gebed, zijn wij krachtig genoeg om onze zending te vervullen die we van de Heer hebben ontvangen, namelijk om de wereld samen te brengen in God. Een verdeelde Kerk zal niet in die missie slagen. Let wel: verdeeldheid is iets anders dan diversiteit. Onze eigen rooms-katholieke traditie laat een enorme diversiteit zien, met al die verschillende stromingen, spiritualiteiten en geestelijke ordes. Kijk eens naar de heiligen, hoe groot de diversiteit is onder hen. Toch is er scheuring in de Kerk, en dat is een ernstige zaak. Pinksteren is m.i. bij uitstek de dag om te bidden om de eenheid van de Kerk. Immers, een verdeelde Kerk verliest aan evangelische kracht. Dat zien we vooral in dit deel van de wereld. De christenheid is versnipperd en we worden niet meer serieus genomen als gesprekspartner. Aan diversiteit is geen gebrek, maar aan eenheid moet nog hard gewerkt worden. Op oecumenisch vlak is nog veel werk te doen!

De Kerk is heilig. De heiligheid van de Kerk heeft alles met de Heilige Geest te maken. Zolang de Geest in de Kerk werkzaam is, is de Kerk heilig. De Heilige Geest is de liefde die de Vader en de Zoon met elkaar verbinden. Alles wat we doen in de Kerk – de liturgie, de lezingen, de sacramenten, de caritas, het bezoekwerk, noem maar op – heeft te maken met liefde: het goede willen voor de ander, omwille van de ander. De Kerk als geheel is daarmee altijd meer dan de som der delen. Wij, als leden van de Kerk, zijn zondig, maar de Kerk als geheel is heilig, omdat ze voortkomt uit de Geest, door de Geest wordt gestuurd en in de Geest tot voltooiing komt. Het bewijs daarvan moet zijn de liefde die wij delen en die wij doorgeven.

De Kerk is katholiek. Let op: we zeggen ‘de katholieke kerk’, niet ‘de rooms-katholieke kerk’! De rooms-katholieke kerk bevindt zich in de katholieke Kerk, maar valt er niet mee samen. Katholiek komt uit het Grieks: kata-holon = betreffende het geheel. Jezus stuurt zijn leerlingen “naar de gehele schepping” (Marc. 16, 15). Het is pas na Pinksteren, na het ontvangen van de Heilige Geest, dat de leerlingen dit gaan doen. Dit heeft iets weg van de dieren die na de zondvloed uit de Ark van Noach komen en zich over de wereld verspreiden. Katholiek betekent dus niet dat je de Kerk kunt privatiseren, als iets dat jouw project is, dat je volgens jouw maatstaven kunt vormgeven en dat je in je eentje kunt doen. Nee, katholiek staat voor zoeken naar gemeenschap, om van daar uit de wereld in te trekken en Gods liefde te verspreiden.

Tot slot: de Kerk is apostolisch. Dit heeft betrekking op de apostelen en hun opvolgers: de bisschoppen. De bisschoppen vormen de ruggengraat van de Kerk. En daarmee bedoel ik niet zozeer de persoon van de bisschop, maar de zending die zij ontvangen hebben. Apostolisch heeft vooral betrekking op de zending van de Kerk. Het woord apostel komt ook uit het Grieks: apo-stellein = wegzenden. Dat is per definitie een Pinkster-gebeurtenis: de leerlingen verlaten de bovenzaal en treden naar buiten. Zij ervaren het Pinkstergebeuren als een zending. Deze gebeurtenis markeren wij als het begin van de Kerk. Als de leerlingen zich niet door de Geest gezonden wisten, is het maar de vraag of wij hier zouden samenzitten. En zo worden ook wij gezonden. Het apostolische karakter van de Kerk heeft op een bijzondere wijze betrekking op de bisschoppen, maar in algemene zin heeft het betrekking op ieder van ons! Wij zijn, samen met alle christenen wereldwijd, apostolisch.

Pinksteren is het feest waarbij we ons één, heilig, katholiek en apostolisch mogen voelen, hier met elkaar en met alle christenen wereldwijd. Tegelijkertijd ligt in Pinksteren een opdracht, namelijk om te blijven werken aan de eenheid, heiligheid, katholiciteit en de zending van de Kerk die ons door Christus is gegeven. Dat lukt ons alleen als de Heilige Geest in ons leeft. Veni, Sancte Spiritus! Door Christus, onze Heer. Amen.

Diaken Franck Baggen

Preek 12e zondag. Marc. 4, 35-41. De slapende Jezus.
20 juni 2021
Preek 11e zondag. Marc. 4, 26-34. Het principe van het mosterdzaadje.
13 juni 2021
Preek Sacramentsdag 2021. De kracht van Gods Woord.
6 juni 2021
Preek Hoogfeest van de Heilige Drie-Eenheid 2021
30 mei 2021
Preek 7e zondag na Pasen. 1 Joh. 4, 11-16. God woont in de liefde.
16 mei 2021
Preek 5e zondag na Pasen. Joh. 15, 1-8. Participeren, niet imiteren.
5 mei 2021
laad meer artikelen artikelen aan het laden geen nieuwe artikelen