MENU
< TERUG

ACTUEEL

Preek op het hoogfeest van Christus' Hemelvaart 2020. 

21 mei 2020

We vieren vandaag met een dubbel gevoel. Enerzijds zijn we verheugd, want Hemelvaart is vieren dat het leven niet kan sterven, maar dat het leven – onze concrete levens – geborgen is in God en naar Hem terugkeert, waaruit het is voortgekomen. Anderzijds is de situatie nog steeds zo dat wij hier in een lege kerk staan en u thuis voor een beeldscherm zit. We voelen nog steeds de pijn dat we niet kunnen samenkomen om met elkaar eucharistie te vieren.

Een tijdje terug hoorde ik op de radio het liedje “By the Rivers of Babylon” van Boney M. Ik moet bekennen dat ik mijn radio even iets harder zette. Boney M behoort tot mijn “guilty pleasures”, misschien alleen al om dat gekke dansen van wijlen Bobby Farrell. Wist u dat Boney M in dit lied een psalmtekst zingt? Het lied is gebaseerd op Psalm 137: “Aan de stromen van Babylon, daar zaten wij neer, en wij weenden, wanneer wij dachten aan Sion.” Hoewel deze psalm niet tot de lezingen van vandaag behoort, wil ik er toch even bij stilstaan. De psalm drukt het verdriet uit van het joodse Volk dat verbannen was naar Babylon, ver weg van hun door God gegeven thuisland. De ballingschap betekende een diepe crisis voor het joodse Volk, maar waar de pijn het diepst voelbaar was, was het feit dat ze niet in de Tempel in Jeruzalem konden zijn voor hun eredienst, voor joden dé plek van Godsontmoeting.

Nu, met Hemelvaart en Pinksteren, kunnen wij als geloofsgemeenschap evenmin samenkomen voor onze eredienst. Psalm 137 verwoordt het aangrijpende verlangen om juist dát te kunnen doen. De psalm verbindt ons, tot op zekere hoogte, met de ballingschap van het joodse Volk, dat niet kon samenkomen voor hun eredienst. Op momenten als deze voelen we een vergelijkbare pijn. Naarmate de crisis voortduurt, groeit ons verlangen om gezamenlijk de aanwezigheid van Christus in de eucharistie te kunnen vieren, te kunnen ervaren en te kunnen belijden. Dankzij de livestream kunnen we de pijn iets verzachten, maar het is en blijft verre van ideaal. Enerzijds moeten we loslaten, maar anderzijds verlangen we om samen te zijn. Dit is het spanningsveld waarin we zitten.

Hemelvaart doet daar nog een schepje bovenop, want met Hemelvaart vangt er een “wezentijd” aan, een tijd van je verweesd voelen. De zondag tussen Hemelvaart en Pinksteren wordt vanouds “wezenzondag” genoemd. De leerlingen bleven verweesd achter, nadat zij Jezus ten hemel hadden zien varen. Althans: zo ervoeren zij dat. Met Pinksteren kregen zij de bevestiging dat zij alles behalve verweesd waren! God was al die tijd met hen en zal voor altijd met hen zijn – en zo ook met ons! Met dit verschil: God is niet meer aanwezig in de fysieke persoon van Jezus, maar in de kracht van zijn Heilige Geest. Dat is wat wij steeds weer opnieuw mogen ervaren en ontdekken met Pinksteren: dat Gods Geest in ons leeft en dat God zo met ons is!

De Heilige Geest is in onze katholieke geloofsbeleving niet altijd prominent op de voorgrond aanwezig. We bidden weinig tot de Heilige Geest. Bij drie-eenheid denken veel katholieken al snel: God de Vader, Jezus de Zoon en Maria de Moeder. Dat is echter niet de ware drie-eenheid. Het is de Geest die alles tot een eenheid smeedt. Zonder Geest is alles los zand. Juist dat gevoel los zand te zijn overheerst in deze tijd van sociale afstand en verbod op samenkomen. Waar we dan ook ten diepste naar verlangen is die Geest van gemeenschap, van eenheid, van verbondenheid. Tot die Geest moeten we, net als de leerlingen, meer dan eens bidden deze Pinkstertijd.

Hemelvaart blijft een ietwat vreemd feest. Wat moeten we er ons bij voorstellen? Wel, wat het niet is, is een afscheid, het einde van iets. Integendeel, het is een voorteken van een nieuw begin. Hemelvaart is een vooraankondiging dat er iets groots gaat komen. Hemelvaart is niet terugkijken op wat geweest is, het is niet een doelloos naar de hemel staren, maar het is een aanvoelen dat er iets nieuws gaat komen, al weet je niet precies wat. Zo was het ook met de leerlingen. Zij trokken zich terug in de bovenzaal. Zij kozen voor een soort geestelijke quarantaine. Deze crisis is zo’n tijd. Veel economen en sociologen zeggen: na deze crisis zal het niet meer zijn zoals het was, er gaat iets veranderen in onze maatschappij, in wie wij zijn en hoe wij samenleven. Wat dan precies? Dat is nog een open vraag. Maar hey, houdt dat de spanning er niet een beetje in? Was het leven voor de crisis niet wat teveel voorspelbaar, ietwat teveel z’n gangetje? Hebben we niet een nieuwe geestdrift nodig? Ik hoop en bid dat die geestdrift er komt! Laten wij, net als de leerlingen, bidden om de komst van de Heilige Geest, om de komst van nieuwe geestdrift, nieuw elan, nieuwe energie. We hebben het meer dan eens nodig! In die Geest mogen wij weten dat Christus met ons is, alle dagen, tot de voleinding der wereld. Amen.

Diaken Franck Baggen

Preek 19e zondag in jaar A. Mat. 14, 22-33. Lopen over de vloeibaarheid van het leven.
9 augustus 2020
Preek 17e zondag in jaar A. Rom. 8, 28-30. In Christus voor God gerechtvaardigd.
26 juli 2020
Preek 14e zondag in jaar A. Zach. 9, 9-10. “Hij rijdt op een ezel”.
5 juli 2020
Preek 12e zondag in jaar A. Jer. 20, 10-13. "Mijn achtervolgers vallen neer."
21 juni 2020
Preek Sacramentsdag 2020. Joh. 6, 51-58. “Mijn Lichaam is echt vlees.”
14 juni 2020
Preek Hoogfeest van Heilige Drie-Eenheid 2020
7 juni 2020
laad meer artikelen artikelen aan het laden geen nieuwe artikelen