MENU
< TERUG

ACTUEEL

Preek Openbaring des Heren 2021

3 januari 2021

In de nachtmis hoorden we het Kerstverhaal volgens de evangelist Lucas. Hij vertelt uitgebreid over de geboorte van Jezus, wat daaraan vooraf ging en wat daarna gebeurt. Vandaag horen we het Kerstverhaal volgens de evangelist Matteüs. Anders dan Lucas vertelt hij alleen dát Jezus was geboren in Bethlehem en dat er toen wijzen uit het oosten kwamen.

Lucas heeft zijn evangelie geschreven, nadat hij alles nauwkeurig had onderzocht, om het ordelijk op te kunnen schrijven. Matteüs wil vooral duidelijk te maken wat de betekenis is van Jezus, wie Hij is. De toon wordt direct gezet bij het bezoek van de Wijzen uit het oosten, toen Jezus was geboren in Bethlehem. Matteüs maakt hiermee twee zaken direct duidelijk. Ten eerste benadrukt hij dat dit Kind door de God van Israël is geschonken aan geheel de mensheid, aan geheel de wereld. Anders dan de herders waren de Wijzen immers geen joden. Nu mogen wij dan misschien denken dat dit niet zo bijzonder is. In die tijd was dat wereldschokkend voor het joodse volk: dat de God van Israël – die in het Oude Testament, het Eerste Verbond, gezegd heeft: Ik ben jullie God, en jullie zijn mijn Volk – dat die God zich in dit Kind ontvouwt aan heel de wereld!

Met dit gegeven begint Matteüs zijn evangelie. Tevens eindigt hij ermee, als hij vertelt over de zending die Jezus vlak voor zijn hemelvaart aan de apostelen geeft: maakt alle volkeren tot mijn leerlingen en doop ze in de naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest (Mat. 28, 19). In Jezus ontvouwt God zich aan heel de wereld als de heilzame God voor alle volken. Vandaar de naam van dit feest: de Openbaring van de Heer. Voor onze broeders en zusters in de kerken van Oost-Europa en Griekenland is dit feest nóg belangrijker dan het geboortefeest van Jezus, de openbaring van de God van Israël aan alle volken!

Het tweede punt dat Mattheus wil maken gaat het om wie Jezus is. Matteüs laat er geen twijfel over bestaan, direct aan het begin van zijn evangelie. Drie titels krijgt Jezus vandaag al mee. De wijzen uit het oosten spreken over Hem als Koning der joden. Vervolgens noemt Herodes Hem de Christus, dat wil zeggen de door God gezalfde. Tot slot noemen de Hogepriesters Hem leidsman en herder. Deze drie namen zullen we later opnieuw horen, en wel bij de doop in de Jordaan, als de stem uit de hemel zegt: dit is mijn Zoon, in wie Ik mijn welbehagen heb (Mat. 3, 17). Vervolgens horen we het bij de ondervraging door Pontius Pilatus: Zijt Gij de Koning der Joden? (Mat. 27, 11). En bij de evangelist Johannes, als hij Jezus citeert: Ik ben de goede Herder (Joh. 10, 11). Jezus’ leven wordt vanaf zijn openbaring aan het begin, tot en met de zending van de apostelen vlak voor zijn hemelvaart, samengevat en betekenis gegeven in deze drie titels.

Zo wordt Jezus ook aan ons geopenbaard, bekend gemaakt. En net als voor de mensen van toen wordt ook ons gevraagd hoe wij daarop reageren, als je tenminste wilt weten wie Hij is, in Gods goedheid wil geloven en erop wil hopen. Herodes komt niet verder, want hij reageert louter met cynisme. Het gaat hem alleen om de macht. De Schriftgeleerden en hogepriesters komen evenmin verder, want zij reageren alleen met hun kennis van de Schrift. Echter,  wat het betekent interesseert hun niet. Ze kunnen precies in de Bijbel opzoeken waar het heil van God in de wereld verschijnt, maar ze doen er verder helemaal niets mee. De Wijzen uit het oosten komen wel verder. Zij komen in beweging, slechts geleid door het zwakke licht van een ster, een lichtpuntje in hun hart. Zij zoeken en vinden en worden vervuld van overgrote vreugde. En als andere mensen, als mensen met een nieuwe visie, keren zij langs een andere weg terug naar huis.

Het avontuur van het evangelie vraagt ons om in beweging te komen, om – anders gezegd – actief naar God op weg te zijn, Hem te zoeken in gebed, in de viering van de sacramenten, in het woord van de Schrift en in de gemeenschap van de Kerk, hoe onvolkomen die soms ook is. Dan kan het je zomaar gebeuren dat je vervuld wordt van een overgrote vreugde, want Gods heil heeft zich ook aan u en jou geopenbaard. Door Christus, onze Heer. Amen.

Vicaris A.J. van Deelen

Preek Doop van de Heer. Marc. 1, 7-11. Wees een adelaar!
10 januari 2021
Preek 1e Kerstdag (jaar B). Joh. 1, 1-18. De intimiteit van Kerstmis.
25 december 2020
Preek 4e zondag v.d. advent (jaar B). 2 Sam. 7, 1-16. God zal erin voorzien.
20 december 2020
Preek 2e zondag v.d. advent (jaar B). Jes. 40, 1-11. Bestijgen van de berg.
7 december 2020
Preek 1e zondag v.d. advent (jaar B). Jes. 63, 16-19. Wederzijds verlangen.
29 november 2020
Preek hoogfeest Christus Koning. Mat. 25, 31-46. Een inclusief koningschap.
22 november 2020
laad meer artikelen artikelen aan het laden geen nieuwe artikelen