MENU
< TERUG

ACTUEEL

Preek patroonfeest Theresia van Avila 2022. Klopt Christus in ons hart?

16 oktober 2022

We vieren vandaag de patroonheilige van onze parochie, de heilige Theresia van Avila, wellicht de grootste heilige uit de Karmel-traditie. Tien jaar geleden werd onze parochie gevormd tot wat ze nu is, een fusie van het hele Drechtstedengebied. Als patroonheilige werd voor Theresia gekozen, een verwijzing naar de spiritualiteit van de paters karmelieten, die tot dan toe herders waren in een groot deel van Dordrecht.

Met Theresia koos men voor één van de grootste en wellicht krachtigste onder de heiligen. Je kunt haar op vele manieren typeren. Eén daarvan is hervormster. Ze streefde naar hervorming van de Karmel-orde, waarvan ze lid was, in haar tijd een grote en invloedrijke geestelijke orde van de katholieke Kerk. Ze voelde haar tijdgeest goed aan, net als de vele reformatoren, dat de Kerk nood had aan hervorming. De Kerk was te werelds geworden en de hervorming die dan nodig is, is in de eerste plaats een geestelijke. Waar dan beter te beginnen dan bij de geestelijke orde waarvan je zelf lid bent, moet ze gedacht hebben.

Waar kwam deze hervormingsdrang vandaan? Voortdurend was ze op zoek naar een goede omgang met God. Leven in relatie met God is voor haar meer dan louter bidden op momenten dat het jou uitkomt, momenten waarop je ‘even’ tijd hebt voor God. Nee, zegt Theresia, in feite is je leven één groot, doorlopend gebed met God, ongeacht plaats en tijd. Haar weg is de weg naar binnen. De Kerk als geheel moet ook steeds weer de weg naar binnen zien te vinden, naar Christus. Dit verlangen voedde haar kritieken op de Kerk, op de Inquisitie, op de positie van de vrouw, enzovoort. De hervormingen van het Concilie van Trente, waarmee de Rooms-katholieke Kerk de schade van de Reformatie trachtte te beperken, waren niet geheel naar haar zin. Deze hervorming vond zij te veel gericht op de buitenkant van de Kerk, op de priesters en de bisschoppen, op de liturgie, de kerkstructuur en dergelijke.

Hierin zit de sleutel voor onze tijd, denk ik. Als kerk in deze tijd hebben we het druk met de buitenkant: met gebouwen, met energiekosten (die te hoog zijn), met inkomsten (die te laag zijn), met vrijwilligers (waarvan we te weinig hebben), enzovoort. Hoe belangrijk dat ook is, en hoezeer dat ook onze aandacht nodig heeft, ons gelovig-zijn, ons kerk-zijn begint toch allereerst met de weg naar binnen, bij de Christus, wiens Lichaam de Kerk is. Ik moet vaker denken aan een gesprek dat ik een aantal jaren terug had met een dominee. We grapten over de bekende karikatuur van Petrus bij de hemelpoort. De dominee verraste mij door te zeggen dat hij daar wel degelijk in gelooft. En Petrus, zo zei hij, staat daar met een stethoscoop om zijn nek. Waar hij die voor nodig heeft? Om te horen of Christus klopt in ons hart. Hoe waar is dat! Dat is waar het ons om te doen is! 

Als Christus klopt in je hart, dan kun je je verheffen boven kerkpolitiek, dan kun je je geestelijk losmaken van stenen en gebouwen, dan is kerk-zijn meer dan statistieken en is de kerk geen blokje in je agenda. Als Christus klopt in je hart, dan zet je je in voor de kerk, niet omwille van haar structuur of uiterlijk. Nee, dan zet je je in voor de kerk, omdat Christus die Kerk is! De Kerk is in de allereerste plaats Hij, zijn Lichaam, zijn aanwezigheid in de wereld, zijn liefde, zijn boodschap van wees-niet-bang. Al het overige komt dan vanzelf. Ik betrap mijzelf erop dat ik te veel bezig ben met de buitenkant van de kerk, zozeer dat ik Hem uit het oog dreig te verliezen. Hoe zit dat met u?

Dit is wat mij betreft de hervorming van Theresia, een hervorming die wij ook nu hard nodig hebben. Onze grootste zorg moet zijn dat Christus klopt in ieders hart, dat we zijn liefde (weer) weten te vinden en van daaruit leven. Zo zoekt ook paus Franciscus naar wegen om de Kerk weer te richten op haar ‘core-business’: het gebed, de omgang met Christus, de zorg voor de naaste, de vrede die ons in Christus is gegeven. Hij ziet de Kerk niet voor niets als een veldhospitaal. In een veldhospitaal draait het om wat écht belangrijk is en directe aandacht behoeft. Je gaat niet naar een veldhospitaal voor een pedicure of een facelift. Het is ieders uitdaging de Kerk niet te zien als ‘mijn kerk’, maar als zijn Kerk, de Kerk van Christus. Natuurlijk, de Kerk heeft het moeilijk en krimpt en er zullen in de toekomst vastwel nog meer kerken gesloten worden. So be it! Er komen ongetwijfeld betere tijden, is het niet in uw generatie, dan is het wel in de volgende. God laat nooit los waaraan Hij begonnen is. Onze grootste zorg moet zijn: leven wij nog wel vanuit de liefde van Christus? Klopt Hij in ons hart of klopt daar iets heel anders? We beheren de grootste schat die je als mensheid kunt beheren: Gods genade en liefde voor ieder van ons, ongeacht wie of wat we zijn. Die schat kunnen we alleen voorgeven van hart tot hart, niet van steen tot steen. Daar waar Christus klopt, daar begint elke hervorming. Door Christus, onze Heer. Amen.

Diaken Franck Baggen

Preek 2e zondag v/d Advent. Mat. 3, 1-12. Metanoia, het nieuwe denken.
4 december 2022
Preek 1e zondag v/d Advent. Mat. 24, 37-44. De drie komsten van de Heer.
27 november 2022
Preek hoogfeest Christus Koning. Terugblik op Lucas.
20 november 2022
Preek 33e zondag. Luc. 21, 5-19. Zie de Tempel prijken.
13 november 2022
Preek 32e zondag. Luc. 20, 27-38. Liefde gaat ons verstand te boven.
2 november 2022
Preek 31e zondag. Luc. 19, 1-10. De Zacheüs in jou.
28 oktober 2022
laad meer artikelen artikelen aan het laden geen nieuwe artikelen