MENU
< TERUG

ACTUEEL

Preek patroonfeest heilige Theresia van Avila

13 oktober 2019

We vieren vandaag de patrones van onze parochie. Wij vragen haar voorspraak voor onze gemeenschap en voor alles wat er leeft onder ons. Theresia werd geboren aan het begin van de 16e eeuw. Dat betekent dat zij ter wereld kwam in een zeer onrustige en onstuimige tijd. Het was de tijd van Maarten Luther, de Reformatie en de ontdekking van de Nieuwe Wereld. Dat zorgde voor veel tumult in Europa op allerlei gebied: kerkelijk, politiek, economisch, enzovoort. 

De 16e eeuw lijkt naar mijn idee enigszins op onze 21e eeuw. Net als toen ontstaan ook nu nieuwe machtsverhoudingen. China is een opkomend machtsblok. De eenheid van Europa staat onder druk met het vertrek van het Verenigd Koninkrijk. De Verenigde Staten hebben het druk met zichzelf en daar merken wij alles van. Turkije ziet de kans schoon om orde op zaken te stellen op de grens met Syrië. Ook op kerkelijk vlak is het alles behalve rustig. Doofpotten breken open en donkere kanten van de Kerk worden zichtbaar. Velen verlaten teleurgesteld de Kerk. Atheïsme is geen passief ongeloof meer, maar een actieve levenshouding. Als gelovige behoor je tot een krimpende minderheid en je bent onderwerp van spot.

Dat stelt je als Kerk voor enorme uitdagingen. Ten aanzien van haar omgeving heeft de Kerk steeds een dubbele houding (dat soms voelt als een spagaat). Enerzijds vormen wij een contrast met onze omgeving, want we hebben een boodschap, een tegenvoorstel, die vaak indruist tegen heersende opvattingen. Denk bijvoorbeeld aan standpunten rond abortus en vrijwillig levenseinde. Anderzijds gaan we met ontwikkelingen mee zoals met nieuwe media. In de 16e eeuw was boekdrukkunst een nieuw medium en toen ging de Kerk daarin ook mee. Kortom, als Kerk kijk je steeds kritisch naar de wereld om je heen, maar óók naar zichzelf. Theresia deed precies hetzelfde. Om die reden hervormde ze haar religieuze orde, die van de Karmel. Ze hoopte zo ook de Kerk als geheel te kunnen hervormen. Echter, in haar tijd gingen de ontwikkelingen zó snel dat zij links en rechts werd ingehaald door de Reformatie. 

“Ecclesia semper reformanda”, zei Augustinus: de Kerk heeft steeds hervorming nodig. Niet zo drastisch als in de 16e eeuw, want dat leidt alleen maar tot scheuring en verdeeldheid. Nee, een zekere nederigheid én zelfkritiek is op zijn plaats. Dat vraagt om te voldoen aan één belangrijke voorwaarde: met Christus verbonden zijn. Precies daarop wijst Christus zelf in het Evangelie: wij als ranken kunnen niets zonder Hem als wijnstok. Christus komt op de eerste plaats. Ik wijs nog eens op de roosvensters van de Notre Dame in Parijs. In die roosvensters staat Christus prominent in het centrum. Staat hij nog wel in het centrum van de roosvensters van onze levens? Of staat daar onze vaak iets te grote ego? 

Theresia zocht naar de centraliteit van Christus. Dat kon zij alleen vanuit een zekere nederigheid. Dat wil niet zeggen: blind onderdanig zijn, je verstand uitschakelen. Vorige week preekte ik dat je verstand uitschakelen in je geloof het domste is wat je kunt doen. Velen rondom ons denken wel zo: geloof is voor de dommen, geloof is anti-wetenschappelijk, enzovoort. Niets is minder waar. Verbonden zijn met Christus is weten dat je tot meer in staat bent. Met Hem zijn wij bij machte oneindig meer te volbrengen dan al wat wij kunnen vragen of bevroeden, zegt Paulus. Zo komt de Geest onze zwakheid te hulp. Dat is het geloof van Theresia van Avila en dat geloof mag steeds in ons gestekt worden.

Het verhaal van Theresia is een verhaal over nederigheid en het overwinnen van weerstanden. Toen zij werd geboren was de Westerse Kerk nog één. Bij haar overlijden was de Kerk verscheurd. Het moet haar enorm pijn hebben gedaan, zoals dat velen nog steeds doet. Zij heeft veel moeten verduren om haar roeping trouw te kunnen blijven. Ook wij moeten ons die geestelijke nederigheid én, daaraan gekoppeld, doorzettingsvermogen weer eigen maken om Christus trouw te blijven. De verleiding is groot om te denken: laat maar, de Kerk hoeft voor mij niet meer. Met Theresia als patrones moet ons antwoord zijn: hoe moeilijk ook, juist nu is het de tijd om de schouders onder de Kerk te zetten! En dat er nog steeds mensen zijn die dat vol enthousiasme doen, bewijzen de Theresia van Avila-penningen die vandaag worden uitgereikt. Deze vrijwilligers zijn de Theresia’s, de verborgen heiligen van onze tijd.

Laten we hoop vinden in het prachtige gebed van Theresia: Laat niets je verontrusten, laat niets je angstig maken. Alles gaat voorbij, maar God verandert nooit. Geduld overwint alles. Wie aan God vasthoudt, ontbreekt het aan niets, want God alleen is genoeg. Moge op voorspraak van deze grote heilige onze inzet gezegend zijn, tot lof en eer van zijn Naam en tot welzijn ons en heel zijn heilige Kerk. Door Christus, onze Heer. Amen.

Diaken Franck Baggen

Preek 32e zondag voor het jaar C. Luc. 20, 27-38. De hoop van de gedetineerde.
18 november 2019
Preek 31e zondag in jaar C. Wijsheid 11, 23-26 + 12, 1-2. Gods liefde komt altijd eerst.
3 november 2019
Preek 29e zondag in jaar C. Ex. 17, 8-13. De Mozessen en Amaleks van deze wereld.
20 oktober 2019
Preek 27e zondag in jaar C. Luc. 17, 5-10. Geef ons meer geloof.
6 oktober 2019
Preek 26e zondag in jaar C. Amos 6, 1-7. De stem van de profeet.
29 september 2019
Preek 23e zondag in jaar C. Luc. 14, 25-33. Je familie haten?
8 september 2019
laad meer artikelen artikelen aan het laden geen nieuwe artikelen