Preek 13e zondag door het jaar

Het kruis is eigenlijk een wonderlijk iets. Onze kerken hangen er vol mee, het is een mooie traditie om in onze huizen ook een of meerdere kruizen op te hangen en velen van ons dragen ook een kruisje om de nek. Het lijkt bij het interieur te horen en soms misschien meer een modebeeld te zijn. Het laat ook iets anders zien. Het kruis is niet zomaar een mooi symbool, het is een martelwerktuig. Een veroordeelde werd gekruisigd en stierf een langzame en verstikkende dood. Je gunt het je ergste vijand niet. Aan dat kruis is Christus geslagen en voor ons gestorven. Door die kruisdood én verrijzenis mogen we uitzien naar leven met Hem. Vandaag zegt Jezus dat we ons kruis op moeten nemen. Dat wordt soms weleens negatief uitgelegd. Die christenen met hun kruis dragen, ellende en gedoe. In het leven moet je winnen, jezelf waarmaken. Het kruis lijkt daar het tegenovergestelde te laten zien, maar niets is minder waar.

Er schuilt juist kracht in het opnemen van het kruis. De evangelietekst die wij zojuist lazen komt uit de zendingsrede. Jezus stuurt zijn vrienden op pad en geeft hen het een en ander mee. Vandaag krijgen we het einde van de rede te horen en Jezus houdt aan zijn leerlingen en dus ook aan ons voor dat Zijn weg niet de gemakkelijkste is. Hij vraagt ons om een keuze te maken. Dit doet Hij met stevige bewoordingen: “Wie meer van zijn ouders of kinderen houdt dan van Mij, is Mij niet waard”. Jezus zet de boel op scherp. Hij vraagt om een keuze te maken en dat brengt nu eenmaal offers met zich mee. De hele zendingsrede is een liefdevolle boodschap, maar de realiteit is dat het niet altijd in goede aarde valt. En dat is soms ook nog best een understatement. Die urgentie onderstreept Jezus vandaag. We moeten ons op Hem richten. Hij vraagt iets radicaals van ons: liefhebben zoals Hij ons heeft liefgehad. Dat is een liefde die niet vooral aan zichzelf denkt, maar een liefde die zichzelf durft weg te schenken. Zoals Hij zichzelf voor ons heeft gegeven aan het kruis. Dat is uiteindelijk wat het betekent om ons kruis op te nemen. Niet het kruis staat centraal, maar Christus. We moeten Christus zo centraal stellen, dat we bereid zijn de offers die daarbij horen te dragen. Het kruis is geen doel op zichzelf. Het wijst ons naar Hem.

Wie Christus centraal zet, ervaart dat het kruis geen doodlopende weg is, maar een weg naar het leven.

Dat is ook wat Paulus ons vandaag voorhoudt in de brief aan de Romeinen. Door de doop zijn wij met Christus gestorven en met Hem verrezen. Zoals we in de doop onder water gaan, komen we er ook weer uit. Het kruis is daarmee meer dan een opdracht. Het laat zien wie wij zijn. Wij horen bij Christus. Zijn weg wordt ook onze weg. Daarom is het kruis niet alleen een opdracht, maar ook een belofte van nieuw leven.

Het kruis roept soms weerstand op. "Altijd weer dat kruis." Liever zeggen we dat we toch ons best doen. We proberen goed te leven, klaar te staan voor anderen en ons geloof vorm te geven. Maar Jezus vraagt vandaag niet allereerst of wij ons best doen. Hij vraagt of Hij werkelijk de eerste plaats in ons leven heeft. Zijn wij bereid Hem te volgen, ook wanneer dat offers vraagt? Ook wanneer het niet de gemakkelijkste weg is?

Het kruis is geen verheerlijking van lijden. Het is de weg waarlangs God leven schenkt. We hoeven er daarom niet bang voor te zijn of ons erdoor te laten verlammen. Het begint ermee dat we eerlijk durven kijken of Christus werkelijk centraal staat in ons leven. Daarom zien we steeds op naar het kruis. Niet als een last die ons neerdrukt, maar als een teken van hoop dat ons helpt vooruit te gaan. Ooit was ik bij iemand die vertelde dat hij Gods aanwezigheid nauwelijks meer ervoer. In zijn huis was het kruis van de muur verdwenen en hadden allerlei andere symbolen de plaats ervan ingenomen. Tijdens ons gesprek ontdekte hij dat dit eigenlijk iets zei over zijn eigen geloofsleven. Hij kon Christus niet meer zien door alle afleiding in zijn leven. Toen het kruis weer een plaats kreeg in huis en Christus opnieuw centraal kwam te staan, ontstond er ook weer ruimte voor gebed en groeide de ervaring van Gods nabijheid. Dat is een uitnodiging voor ons allemaal. Geef Christus opnieuw de eerste plaats. Geef daarom ook het kruis de ruimte, in je huis, in je leven en vooral in je hart. Het mag ons eraan herinneren dat Jezus zijn armen wijd voor ons opent en dat wij altijd weer bij Hem mogen terugkeren. Het kruis is de wegwijzer naar Gods liefde. Durf daarom zonder angst in beweging te komen. Wie Christus centraal zet, zal ervaren dat het kruis geen doodlopende weg is, maar een weg naar het leven. Amen.

Pastor Sander Verschuur