Preek 5e zondag na Pasen. Joh. 14, 1-12. Je kop buiten de muren steken.

Mijn vrouw en ik hadden dit jaar onze ‘grote’ vakantie vroeg gepland. We wilden graag naar centraal Spanje. Midden in de zomer is het daar erg warm en daarom zijn we in april gegaan. Op mijn verlanglijstje stond de stad Avila. Al dertien jaar werk ik voor de Theresia van Avila-parochie, maar Avila had ik nog niet bezocht. En ik kan zeggen: het is de moeite waard! Het is een prachtig, nog intact middeleeuws stadje met een volledige stadsmuur. Van bovenaf bezien heeft de muur een rechthoekige vorm en aan elke kant bevindt zich een stadspoort. Je kunt bijna de gehele muur bewandelen. Een aanrader!

De kathedraal van Avila mag er ook zijn. Deze ligt, uiteraard, op het hoogste punt in de stad en steekt boven alles uit. Mij viel echter iets bijzonders op. De kathedraal ligt niet in het midden van het stadje, maar tegen de stadsmuur aan. Sterker nog, het steekt met zijn ‘kop’, dat wil zeggen met de apsis, buiten de stadsmuren! De apsis is de halfronde, nisvormige uitbouw aan de voorkant, waar zich het (hoog)altaar bevindt. De kathedraal steekt als het ware zijn kop door de stadsmuren. En dat vind ik veelbetekenend.

De Kerk heeft niet de roeping om zich veilig binnen muren of andere kaders te verstoppen, maar zijn kop boven het maaiveld, of in het geval van Avila buiten de muren, te steken. Christenen leven niet teruggetrokken, maar durven kaders te doorbreken, laten zich niet tegenhouden door wat voor muren dan ook. Ik zou het Westers christendom iets meer lef, iets meer durf toewensen. En dat zeg ik ook tegen mijzelf! Vaak mis ik de kerk in het maatschappelijke debat. Het klopt, we hebben de tijd niet mee in deze seculiere cultuur. Christendom is krimpend en kerken worden gesloten. Dat doet pijn, maar laat dat je niet weerhouden door te gaan, verder te gaan. Durf de stap naar het onbekende te zetten.

Jezus, in het evangelie vandaag, daagt ons daartoe uit. Hij doorbreekt alle denkkaders. Als Hij het heeft over een plaats bereiden en zijn weg gaan, dan snapt Thomas er niets van. Welke weg moeten we dan gaan? Thomas begrijpt niet dat Jezus over Zichzelf spreekt: Hij is de weg, de waarheid en het leven! Jezus wijst op Zichzelf. Bij Filippus valt evenmin het kwartje. Laat ons de Vader zien, zegt hij. Jezus antwoord: Wie Mij ziet, ziet de Vader! Over je kop buiten de muren steken gesproken! Je niet naar binnen keren, maar naar buiten.

Als je in Avila bent begrijp je de mystiek van Theresia van Avila ook iets beter. Haar bekende boek heet ‘De Innerlijke Burcht’. Je voelt je veilig binnen de stadsmuren. Zo mag je je ook veilig voelen in Christus. Durf vanuit de veiligheid van die innerlijke burcht naar voren te treden, zoals ook Theresia gedaan heeft in haar hervorming van de Karmel-orde. Haar bekende gebed gaat eveneens meer leven: ‘Laat niets je verontrusten, moge niets je angstig maken’ – Het is nog steeds een zeer actueel gebed! – ‘Alles gaat voorbij, maar God verandert niet (…) God alleen is genoeg.’ Met andere woorden, houd je aan God in Christus vast. Met Hem aan je zijde mag je je veilig weten. Petrus heeft het in de tweede lezing vandaag over Christus als de hoeksteen (1 Petr. 2, 4-9). In de stadsmuren van Avila is de kathedraal de hoeksteen. Het huis van God houdt alles bijeen. De middeleeuwse bewoners van Avila bouwden een sterke muur, maar met de kathedraal in de muur maakten zij pas écht een statement: Christus is onze hoeksteen. Hij houdt de zaak bijeen! Niets kan ons verontrusten. Je kunt de stad innemen, maar Christus zit diep verankerd in onze Innerlijke Burcht. God alleen is voor ons genoeg!

God daagt ons voortdurend uit de kop buiten de muren te steken. Kerken die naar binnen zijn gekeerd, die blijven navelstaren, komen niet ver. Neem de eerste lezing (Hand. 6, 1-7). Er is sprake van toename van leerlingen en dat leidt tot gemor en gedoe in de gemeenschap. Dat is van alle tijden. In onze tijd en streek zit de kerk in een krimp. Kerken moeten sluiten en diakens worden overgeplaatst. Dat leidt tot gemor. Tevens merken we een toename aan geloofsleerlingen. Dit jaar zijn er twaalf toetreders! Het zijn hoopvolle tekenen. Gemor en gedoe zal blijven. Kerk-zijn vraagt nu eenmaal voortdurende aanpassing aan veranderende omstandigheden. Die kun je niet de baas als je je terugtrekt in de burcht, maar wel als je probeert geestelijke muren te doorbreken. De apostelen kwamen op het idee om zeven mannen tot diaken te wijden. Het diakenambt is bij uitstek het ambt dat de roeping heeft de kop buiten de muren te steken, om de blik naar buiten te richten.

De eerste diakens zien we dat ook doen. Het boek Handelingen vertelt over de diakens Stefanus en Filippus (niet te verwarren met de apostel Filippus uit het evangelie vandaag). Stefanus spreekt in het Sanhedrin, de joodse religieuze rechtbank, een spreken dat hem het leven kost (Hand. 7). Filippus bekeert ene Simon de Magiër en een Ethiopische eunuch – een gecastreerde man die werkt aan het koninklijk hof – wat leidt tot de doop van beide mannen (Hand. 8). En zo word ik als diaken nu ook elders geroepen. Ik ga u allen missen, maar we blijven allemaal in Christus verbonden. Hij gaat ons voor op onze wegen en Hij brengt ons samen. Laten wij steeds, veilig binnen de burcht van Christus, onze blik naar buiten gericht houden. Door Christus, onze Heer. Amen.

Diaken Franck Baggen