Preek 6e zondag na Pasen. Hand. 8, 5-17. Handelingen van de Diakens.

Zoals wellicht bekend lezen we in de tijd tussen Pasen en Pinksteren in de eerste lezing altijd uit het boek Handelingen van de Apostelen. We volgen met name Petrus en Paulus. Echter, in de hoofdstukken 6, 7 en 8 is de camera even niet op de apostelen gericht, maar op de eerste diakens! Dat zijn Stephanus en Filippus. We hebben twee personen met de naam Filippus, namelijk de apostel en de diaken. Deze Filippus is de diaken! Dus voor even heet het niet Handelingen van de Apostelen, maar Handelingen van de Diakens!

Met de diakens gaat de verkondiging van de verrijzenis van Jezus voor het eerst over de grenzen van Jeruzalem, en wel naar Samaria. Samaria kennen we van de Samaritanen, waarover Jezus in parabels spreekt, denk aan de Barmhartige Samaritaan. Samaritanen en Joden leefden gescheiden. Je kunt het een beetje vergelijken met katholieken en protestanten uit de tijd dat deze nog tegenover elkaar stonden. Zowel katholieken als protestanten zijn christenen, maar volledig één zijn ze niet. Zo was het ook met Joden en Samaritanen. Dat Filippus nu als eerste van Jeruzalem naar Samaria gaat om de Goede Boodschap van Jezus te verkondigen is dus niet geheel willekeurig. De bedoeling is dat Joden en Samaritanen in het geloof in Jezus weer één worden. En Filippus slaagt daarin.

Wat ik nu zo jammer vindt, is dat uit de eerste lezing vandaag een tekstdeel is weggelaten. Dat gaat over ene Simon de Magiër (v. 9-13). Deze Simon staat symbool voor de mens die de wijsheid in pacht heeft, die het goddelijke in zichzelf zoekt. Simon was een joodse man. Jodendom in die tijd was niet ongevoelig voor magie. Het katholicisme heeft dat ook. Bijgeloof kom je bij katholieken meer tegen dan bij protestanten. Mijn moeder bijvoorbeeld schrok zich de tandjes als je in huis een paraplu opende. Dat brengt ongeluk! Zelf ben ik niet bijgelovig, maar voordat ik onder een ladder loop, kijk ik toch eerst even naar boven. Een tik van mijn moeder? Bijgeloof in magische krachten vind je ook bij katholieken die oorspronkelijk uit natuurgodsdiensten zijn bekeerd. Met andere woorden, in de persoon van Simon de Magiër vindt de verkondiging van Jezus al vrij snel bijgeloof op zijn pad.

Magie zoekt de kracht in de mens of in de geschapen natuur. Filippus maakt duidelijk dat alle kracht maar één bron heeft: God. Wie handelt uit eigen kracht, handelt in feite tegen God, want zo iemand zegt God niet nodig te hebben. Dat is precies wat Adam en Eva ook zeiden na het eten van de verboden vrucht, waarmee zij de wortel van de zonde blootlegden. Nu Jezus het koningschap over heel Gods schepping heeft ontvangen, heeft magie geen plaats meer. Daarvan raakt deze Simon de Magiër overtuigd en hij laat zich door Filippus dopen.

Filippus is succesvol in zijn verkondiging. Het goede nieuws, dat velen in Samaria het woord van God hadden aangenomen, bereikt nu ook de apostelen in Jeruzalem. Namens hen gaan Petrus en Johannes naar Samaria toe. De eerste gemeenschap van christenen (die in die tijd zo nog niet genoemd werden) is ontstaan in Samaria. Dat is veelzeggend. In de Naam van Jezus ontstaat er vriendschap en eenheid tussen volkeren die aanvankelijk vijandig tegenover elkaar stonden. De apostelen mogen dat bevestigen en bekrachtigen. Zoals Johannes de Doper de wegbereider was van Jezus, zo is de diaken Filippus dat van de apostelen. Zie hier de enorme waarde van het ambt en de roeping van de diaken! In feite zijn diakens voorlopers, wegbereiders; gezonden in de kracht van de Heilige Geest.

De grote hoofdrolspeler in het boek Handelingen zijn dan ook niet de diakens en evenmin de apostelen. Dat is de Heilige Geest. De Geest is de stuwkracht achter het werk van de diakens en de apostelen. En zoals dat toen gold, zo geldt dat nu nog steeds. De Geest blijft waaien en stuwen. Er wordt vermeld dat de apostelen de handen aan de bekeerlingen oplegden en zij daarmee de Heilige Geest ontvingen. In feite is dat een tweede Pinksteren, na het Pinksteren van de apostelen, toen Jezus over hen blies en zij de Geest ontvingen (Joh. 20, 22). En zo gaat de loop van de geschiedenis van de Kerk van Pinksteren naar Pinksteren naar Pinksteren, enzovoort, tot op de dag van vandaag. Met andere woorden, we hoeven ons nooit verweesd te voelen. De Geest zal ons blijven stuwen en in de Geest is Christus met ons, tot aan het einde der tijden, zoals Hij zelf zegt.

Moge dat voor ons een bron van vertrouwen zijn. De tijd waarin wij leven is onzeker, met alles wat er in de wereld gebeurt. Maar vergeet niet: God verliest nooit de regie, wat er ook gebeurt. Wat er gebeurt kan negatief zijn voor de korte termijn, maar zal ten goede keren op de lange termijn. De acteur en regisseur Charlie Chaplin zei eens: in close-up is het leven een tragedie, maar in wide-shot is het een komedie (in de oorspronkelijke betekenis van het woord: een verhaal met een goede afloop). Dat is waar de eerste apostelen en diakens op vertrouwden. Moge ook wij ons vertrouwen daarop funderen. Door Christus, onze Heer. Amen.

Diaken Franck Baggen