Preek 23e zondag door het jaar

Zet een groep mensen bij elkaar en de kans is groot dat er op een gegeven moment gedoe ontstaat. Vaak zijn het kleine zaken en soms grotere dingen, maar het kan overal gebeuren: thuis, op het werk, in de kerk. Daar waar mensen samenkomen, is er soms onbegrip en misverstaan. Gelukkig is dat niet het enige. Waar mensen samenkomen, gebeurt ook iets moois. We kunnen elkaar tot steun zijn. We hebben andere mensen nodig om te kunnen groeien. Het is dan jammer als er spanningen tussen mensen ontstaan. Daar kunnen we op verschillende manieren mee omgaan. Je kunt ermee blijven zitten, afstand nemen of erover gaan kletsen. Je kunt ook op de ander afstappen. Dat is niet altijd gemakkelijk. Het vraagt moed om een ander aan te spreken en te delen wat je raakt. Misschien sta jij wel aan de andere kant en word jij aangesproken. Ook geen fijne positie. Aangesproken worden kan pijnlijk zijn. Misschien herken je wat er gezegd wordt, of juist helemaal niet. Dan toch het gesprek voeren is makkelijker gezegd dan gedaan. Zodra het schuurt, is de verleiding groot om jezelf vast te zetten en niet meer in beweging te komen. Wrijving kan glans geven. Maar dat gaat niet vanzelf. Wrijving kan ook beschadigen. Het hangt ervan af hoe we ermee omgaan.

Uit het evangelie van vandaag blijkt hoe belangrijk Jezus de gemeenschap van gelovigen vindt. Christen ben je niet alleen. We hebben elkaar nodig. Daarom is de Kerk als gemeenschap van gelovigen zo belangrijk. We komen samen om te bidden en te vieren. We luisteren samen naar Gods Woord en komen samen rond de tafel van de Eucharistie. Daar ontvangen we de Levende Heer. Zoals Jezus zegt: “Waar twee of drie verenigd zijn in mijn Naam, daar ben Ik in hun midden.” Dat is nogal wat. We komen hier dus niet alleen samen omdat het gezellig is of omdat het nu eenmaal zondag is. We komen samen rond Christus. Hij is in ons midden en Hij bouwt ons op tot zijn gemeenschap. Juist omdat die gemeenschap zo kostbaar is, laten we elkaar ook niet zomaar los wanneer het moeilijk wordt. We lezen het in de Bijbel. Als er iets tussen jou en je broeder staat, zegt Jezus: ga naar hem toe. Spreek met hem. Niet vanuit de gedachte: “Ik zal hem of haar eens even flink de waarheid zeggen.” Het mag geen wedstrijdje worden waarin de een van de ander moet winnen. Er staat iets heel anders: “Indien hij naar u luistert, dan hebt gij uw broeder gewonnen.” Niet: je hebt van je broeder gewonnen. Maar: je hebt je broeder gewonnen. Je hebt hem voor de gemeenschap behouden. Daar gaat het om. Als gemeenschap van christenen betekent het niet dat er nooit gedoe is en geen wrijving bestaat. Het betekent dat we elkaar daarin niet zomaar loslaten.

Ons hart moet niet verharden, maar we moeten samen verder bouwen. Psalm 95 houdt ons dat vandaag voor: “Luistert heden naar de stem van de Heer: verhardt uw hart niet.” Juist daar begint het: bij het luisteren naar de Heer. Bij de vraag of mijn hart openstaat voor God. Het gaat er niet om dat we zomaar onze eigen mening moeten opgeven. Wel dat we blijven luisteren en onszelf steeds weer toetsen aan wat God tot ons spreekt. Want ook wij kunnen vastroesten in ons eigen gelijk of in onze eigen verwondingen. Het kan gebeuren dat we zo overtuigd raken van onze eigen kijk, dat we de ander niet meer werkelijk zien. De liefde is daarin ons richtsnoer. Paulus schrijft in de tweede lezing: “Gij zult uw naaste liefhebben als uzelf.” Hij noemt verschillende geboden en brengt ze uiteindelijk samen in dat ene gebod van de liefde. De liefde doet de naaste geen kwaad en geeft zo de Wet handen en voeten. Liefde betekent niet dat je alles maar goed moet vinden. Liefde wil het goede voor de ander. Daarom vraagt de liefde soms dat we ons uitspreken. Maar ook dat we luisteren. Dat we ons laten corrigeren, dat we vergeven en, als dat nodig is, een grens trekken. De liefde wijst ons daarin de weg.

In moeilijke situaties kan het voelen alsof we aan weerskanten van een brug staan. Maar er is in ieder geval al een brug. Geen wijde afgrond tussen ons. We zijn al met elkaar verbonden. Als mensen en hier in de kerk ook als broeders en zusters in Christus. Alleen ligt er soms behoorlijk wat ruimte tussen jou en die ander. Als er spanning op zit, blijf je liever staan: “Laat die ander maar eens naar mij toekomen. Zij mag ook wel een keer sorry zeggen.” Een hart kan dan verharden. Jezus nodigt ons uit om niet te blijven staan. Hij zegt: ga naar je broeder toe. Kom in beweging. Dat betekent niet dat je alle schuld op je moet nemen of alles onder het tapijt moet vegen. Soms blijft er verschil bestaan. Soms is er tijd nodig. Maar de liefde stelt wel een vraag: Welke beweging kan ík maken? Kan ik luisteren zonder meteen te oordelen? Kan ik iets zeggen zonder te willen scoren? Kan ik proberen te begrijpen wat de ander meedraagt? Kan ik ook ontvangen wat die ander mij misschien te zeggen heeft? Kan ik het goede in de ander blijven zien? Niet om allemaal hetzelfde te worden, maar om elkaar te helpen groeien als vrienden van Jezus.

Want als vrienden van Jezus hebben we elkaar niet uitgekozen. De Levende Heer heeft ons samengebracht, hier in zijn Naam. En iedere keer wanneer wij als gemeenschap samenkomen, gebeurt er iets. We bidden voor elkaar. We luisteren samen naar Gods Woord. We dragen elkaars vreugde en verdriet. We zingen en vieren samen. En bovenal ontvangen we samen Christus in de Eucharistie. Zo bouwt Hij aan ons en bouwen wij elkaar op. Daarom doet ieder van ons ertoe binnen deze gemeenschap. Met wat je kunt geven, maar ook met wat je nodig hebt. We hebben elkaar nodig. Om elkaar te dragen en te bemoedigen. Om samen te geloven. En ja, soms ook om elkaar aan te spreken en ons te laten aanspreken. Dat lukt niet altijd. We zullen elkaar soms verkeerd begrijpen en af en toe tegenover elkaar komen te staan. Maar juist daar klinkt de belofte van Jezus: “Waar er twee of drie verenigd zijn in mijn Naam, daar ben Ik in hun midden.” We hoeven die brug dus niet alleen over. Christus is in ons midden. Hij blijft ons samenroepen en helpt ons om telkens opnieuw naar elkaar toe in beweging te komen. Gemeenschap betekent niet dat er nooit spanning is. Gemeenschap betekent dat we elkaar ook dan niet zomaar loslaten. Niet met een verhard hart, maar door samen te bouwen. Amen.

Pastor Sander Verschuur

Afbeelding gecreëerd middels AI