Tweede zondag van Pasen jaar A

“Ik bid voor je.” We zeggen het vaak. Als iemand ziek is, als het leven zwaar is, of gewoon als iemand iets spannends te wachten staat. Daar is natuurlijk niets mis mee. Integendeel. Ik zeg het zelf ook en probeer het dan ook echt te doen. Soms klinkt het ook wat gemakkelijk. Iemand vertelt een moeilijk verhaal, je zoekt naar woorden en voor je het weet zeg je: “Ik zal voor je bidden.” Goed bedoeld, zeker. Maar het moet geen lege huls worden. Als een soort stopwoordje. Bidden kan namelijk bergen verzetten, niet altijd op de manier die wij zouden willen of hadden verwacht. Het kan meer dan wij denken. Gisteren was er in Rome een avondgebed voor de vrede. Paus Leo nam dit initiatief met Pasen. Vanwege de onrust in de wereld en de vele brandhaarden die er op dit moment zijn sprak hij nadrukkelijk over de vrede. De paus noemde de verrijzenis van Jezus een overwinning van de Liefde. Liefde die schept. Liefde die trouw blijft tot het einde. Liefde die vergeeft en bevrijdt. Paus Leo hield de toehoorders voor dat Jezus uit de dood opstond met een kracht die geen geweld nodig heeft. Hij sprak vervolgens profetische woorden: “Wie wapens in de hand heeft, leg die neer!”, “Wie de macht heeft om oorlogen te ontketenen, kies voor de vrede!” en “Niet een vrede die is verkregen door geweld, maar door dialoog!” Juist in een wereld waarin oorlog vaak wordt verdedigd als weg naar vrede, moet dat geluid blijven klinken. Als christenen hebben wij namelijk een andere boodschap, een vreugdevolle en vrede schenkende boodschap: “de vrede zij met je”, de vrede die de Verrezen Heer is ons hart heeft gestort.

Het is namelijk de boodschap die Jezus zelf verspreidt. Hij verschijnt bij de leerlingen en zegt hen als eerste de vrede toe: “vrede zij u”. Dat is geen loze groet, geen goedemorgen en is er nog koffie. De leerlingen hebben die vrede nodig. Zij zitten namelijk achter gesloten deuren. Ze zijn bang. Onrustig. Ze weten niet hoe het verder moet. En precies daar, midden in die angst, staat Jezus. Hij spreekt woorden van vrede. Niet iedereen staat direct open voor die boodschap. Tomas is op het moment dat Jezus verschijnt afwezig en heeft de Verrezene niet ontmoet. Zijn vrienden kunnen wel zoveel zeggen, maar hij gelooft het niet of kan het niet geloven. Hij wil zien, hij wil aanraken. Eerst zien en dan geloven. Dat mag. Die ruimte geeft Jezus. In ons gelovig leven is er is ruimte voor twijfel. Ruimte om te groeien. Ruimte om tot inzicht te komen en ook de ruimte om het gewoon even niet te weten. Daartoe schenkt Jezus de Geest, de Helper. Ook dan blijft geloven nog een vrije keuze. Zoals de Heer aan Tomas: “raak Mij aan en wordt niet ongelovig, maar gelovig”. Jezus geeft hem de ruimte om tot geloof te komen. Die ruimte geeft Hij nog steeds. Die weg van het geloof gaan we ook niet alleen, maar mogen het samen aangaan en zijn elkaar tot steun. Als leerlingen van Jezus dragen we elkaar in het geloof, juist als het moeilijk wordt.

Het komt duidelijk naar voren in de eerste lezing in het Bijbelboek Handelingen. Het is een prachtig boek, ik kan het iedereen aanraden. Het laat zien hoe de eerste leerlingen na Pinksteren opeens op eigen benen staan. Ze hebben de heilige Geest ontvangen en de opdracht klinkt dat het Evangelie moeten gaan verkondigen. Vervolgens maken ze er op momenten ook een potje van. Er is gedoe, spanningen. Het zijn net mensen zoals u en ik. De Kerk is heilig, maar het grondpersoneel maakt er soms een potje van. Vandaag lezen we hoe de eerste christenen alles gemeenschappelijk hadden. Dat wordt soms snel weggezet als een soort politiek ideaal, socialisme avant la lettre. Daar gaat het niet om. Het gaat om iets eenvoudigers en tegelijk iets veel moeilijkers: oog hebben voor elkaar. Delen wat je hebt. Niet langs elkaar heen leven, maar samen optrekken. Daar, in dat concrete samenleven, begint vrede. Dat is geen ver van je bedshow, maar iets dat ons allemaal aangaat.

Het is te makkelijk om te zeggen: wat kan ik nu doen? Wereldvrede is een mooie wens voor op de kerstkaart, maar dat is iets voor de regering, NAVO-chef Rutte of wie dan ook. Ik heb er geen invloed op en gaan over tot de orde van de dag.

Terwijl Jezus die vrede niet alleen aanzegt aan zijn leerlingen, maar ook aan ons. Ieder keer opnieuw als we vieren, als mensen biddend samenkomen. De vrede is niet ver weg, maar begint in je eigen hart. Vrede begint daar waar mensen elkaar zien. Waar ze niet onverschillig zijn voor het leed van een ander. Dat is misschien wel het grootste gevaar: dat we wennen aan geweld. Dat het ons niet meer raakt en we gewoon doorzappen naar het volgende vermaak dat we tot ons kunnen nemen. Oorlog is niet het nieuwe normaal. Daar moeten we ons tegen verzetten, in ons eigen hart en daar waar wij leven. Grote verschillen hoeven we niet te maken, maar laten we beginnen met ons te laten raken door de verschrikkelijke nieuwsberichten die tot ons komen. Het voelt misschien ver weg, maar waarschijnlijk is er in de kring om jou heen of iets breder wel iemand die uit een gebied komt waar nu oorlog is, of iemand kent die in het leger zijn best doet om aan vrede te werken. Als jij je laat raken, kan je vervolgens ook bidden. Bidden om vrede, voor hen die lijden onder oorlog en zeker ook voor hen die oorlog zoeken; dat zij tot inkeer mogen komen. Laten we daar zonder ophouden voor bidden. Niet als een lege huls, want het gebed van een rechtvaardige vermag veel. Amen.

Pastor Sander Verschuur

Afbeelding: Incredulità di San Tommaso -  Caravaggio, via wikipedia.