Preek 33e zondag door het jaar

De tijd van vol verwachting uitzien is aangebroken. Hij is weer in het land: Sinterklaas! Verlanglijstjes worden geschreven, schoenen gezet en de spanning neemt weer toe. Het is bijzonder om te merken hoeveel mensen de afgelopen dagen het Sinterklaasjournaal hebben gevolgd om maar niets te hoeven missen. Op menig kantoor gaat het gesprek bij de koffiemachine daarover. Het is wonderlijk hoe een heel land hiermee bezig lijkt te zijn. In alle eerlijkheid neemt de spanning richting 5 december toch toe. Want je wilt natuurlijk niet dat de Goedheiligman aan jouw huisje voorbij gaat. Al die voorbereidingen hebben één ding gemeen: we zien vol verwachting uit naar iemand die komt. Tot die tijd zitten we niet stil.

Die houding van verwachting klinkt ook door in de lezingen van deze laatste weken van het kerkelijk jaar. Jezus roept zijn leerlingen steeds opnieuw op om waakzaam te zijn. Om zich voor te bereiden op zijn wederkomst. Vorige week hoorden we de gelijkenis van de vijf verstandige en vijf onverstandige bruidsmeisjes. Zij wachtten op de komst van de bruidegom, maar niet allemaal waren ze goed voorbereid. Jezus riep ons op om waakzaam te zijn, want we kennen dag noch uur. Vandaag gaat Jezus daarop door met de gelijkenis van de talenten. De dienaren ontvangen allemaal een gedeelte, ieder naar zijn eigen vermogen. Zo'n talent was in die tijd een enorme geldsom. Het vertegenwoordigde ongeveer twintig jaarlonen. Zelfs de dienaar die maar één talent ontving, kreeg dus een groot vermogen toevertrouwd. De eerste twee dienaren gaan ermee aan de slag en weten hun talenten te verdubbelen. Maar de derde dienaar doet iets anders. Hij graaft een kuil en verstopt het geld van zijn heer. Zo weet hij zeker dat hij het niet kwijtraakt. Wanneer de heer terugkeert, vraagt hij zijn dienaren rekenschap af te leggen. De eerste twee worden geprezen. Hoewel zij niet evenveel hebben opgebracht, ontvangen zij dezelfde lof. De derde dienaar krijgt een stevig verwijt. Hij heeft het talent weliswaar zorgvuldig bewaard, maar er niets mee gedaan. Hij vertelt dat hij bang was voor zijn heer en daarom het geld heeft verborgen. Juist die angst heeft hem ervan weerhouden om iets goeds te doen met wat hem was toevertrouwd.

Ook wij hebben iets ontvangen om er het goede mee te doen. Dat goede zal voor ieder van ons anders zijn. We hebben immers niet allemaal dezelfde talenten en mogelijkheden. Dat zien we ook in de gelijkenis. De één krijgt vijf talenten, de ander twee en weer een ander één. Maar van ieder wordt gevraagd om er iets mee te doen. In de eerste lezing uit het boek Spreuken horen we over de sterke vrouw. Een bijzondere vrouw, die zich met hart en ziel inzet voor haar gezin en de mensen om haar heen. Het is opvallend hoe vaak haar handen worden genoemd. Met haar handen verricht ze haar werk, maar ze opent haar handen ook voor de behoeftige en strekt ze uit naar de arme. Al haar daden komen voort uit haar ontzag voor de Heer. Haar verbondenheid met God brengt haar in beweging. Dat is een opvallend verschil met de derde dienaar uit het Evangelie. Hij is bang voor zijn heer en durft daardoor niets te ondernemen. De sterke vrouw heeft juist ontzag voor de Heer en laat dat zien in haar daden van liefde. De één houdt vast aan wat hij ontvangen heeft, de ander deelt uit van wat haar is toevertrouwd.

De lezingen houden ons een spiegel voor. Soms is het makkelijker en voelt het veiliger om aan de kant te blijven staan. Terwijl we worden opgeroepen om het goede te doen. Het hoeven geen grote dingen te zijn. Maar we moeten er wel voor in beweging komen. De dienaren krijgen hun talenten. Ze hoefden ze niet zelf te verdienen. Hun heer vertrouwde hun zijn bezit toe, maar wel met de vraag het goed te gebruiken. Zo is het ook met ons. God heeft ons het leven geschonken, met onze mogelijkheden en talenten. Niet om die voor onszelf te houden, maar om ze in liefde vrucht te laten dragen.

De heilige Theresia van Lisieux, de kleine Trees, heeft daar een mooie weg in gevonden. Zij noemde die de kleine weg. Een weg waarop je niet door grootse prestaties, maar juist door kleine daden van liefde steeds dichter bij God komt. Theresia vertelt bijvoorbeeld over een medezuster die tijdens het gebed voortdurend een hinderlijk geluid maakte. Ze ergerde zich eraan en probeerde het geluid te negeren, maar dat lukte niet. Het leidde haar steeds weer af. Totdat ze besloot om niet langer tegen die ergernis te vechten, maar het geluid juist te aanvaarden en biddend aan Jezus aan te bieden. Het lijkt misschien een onbeduidend voorval. Maar juist daarin zien we wat de kleine weg betekent. Theresia koos ervoor om ook in iets vervelends de liefde voorop te stellen. Zo kunnen ook wij de talenten die God ons heeft toevertrouwd vrucht laten dragen. Door in de gewone dingen van het leven steeds opnieuw te kiezen voor de liefde. We hoeven daarvoor niet te wachten op een bijzonder moment. We kunnen nu al beginnen. Want terwijl wij vol verwachting uitzien naar de komst van de Heer, mogen we met open handen leven. Niet uit angst dat we tekortschieten, maar vanuit het vertrouwen dat God ons iets heeft toevertrouwd waarmee we het goede kunnen doen. Amen.

Pastor Sander Verschuur